ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਖਾਸੀਅਤਾਂ: ਜ਼ਹਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਤੱਕ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਗੁੰਜਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ (Abrus precatorius) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ (Shodhana) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਲਾਲ-ਕਾਲੇ ਬੀਜ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਾਈਡੇਡ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਲਨ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਲ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਜਾਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਸਦੇ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਹਰ (Ama) ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
"ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਜ਼ਹਰ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ (Shodhana) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਖਾਸ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਕੱਢ ਨਾਲ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਇਸਦੇ ਰਸ (taste) ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ (Tikta) ਸੁਆਦ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਹਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ੈਯ (astringent) ਗੁਣ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਟੇਬਲ ਇਸਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ | ਕਿਸਮ |
|---|---|---|
| Rasa (ਰਸ) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ੈਯ | ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ |
| Guna (ਗੁਣ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ | ਲੀਪ (Laghu) ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Tikshna) |
| Virya (ਵਿਰਯ) | ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ | ਉਸ਼ਨ (Hot) |
| Vipaka (ਵਿਪਾਕ) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ | ਕਟੂ (Pungent) |
| ਥੋਰਥ (Thokta) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨਾਸ਼ਕ |
ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਨਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਖਤ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ (Sushruta Samhita) ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੁੰਜਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਠੋਰ ਜ਼ਹਰ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
"ਗੁੰਜਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਰਵ ਟੋਨਿਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਜ਼ਹਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਆਮ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?
ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕੱਥਾ (ਕੱਢ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਹਰੀਲਾਪਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਖਤ ਰੋਗਾਂ, ਨਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਖਾਸ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਕੱਢ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਸਦੇ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਖਤ ਰੋਗਾਂ, ਨਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਖਾਸ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਕੱਢ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਸਦੇ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ