ਗੁੰਜਾ (Abrus precatorius)
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਗੁੰਜਾ (Abrus precatorius): ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਦਵਾਈ? ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਗੁੰਜਾ (Gunja) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ (Abrus precatorius) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ (Shodhan) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਲਾਲ-ਕਾਲੇ ਬੀਜ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਊ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਖਾਸ ਕੜਾਹ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਤੋੜੇ ਹੋਏ ਨਸਾਂ (nerves) ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਲ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਦਾਗ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੁੰਜਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਡੂੰਘੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ (Ama) ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਲਕੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।
"ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਅਸਲ ਫਾਇਦਾ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਦੇ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ (Rasa) ਕੌੜਾ (Tikta) ਅਤੇ ਕਸੈਂਦਾ (Kashaya) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਸੈਂਦਾ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (Rasa, Guna, Virya, Vipaka) ਕੀ ਹਨ?
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ:
| ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (Guna) | ਵੇਰਵਾ (Punjabi) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੌੜਾ (Tikta) ਅਤੇ ਕਸੈਂਦਾ (Kashaya) - ਇਹ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਵ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ (Guru) ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Tikshna) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਣ (ਤਾਪਸ਼ੀਤ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) - ਇਹ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਪਸ਼ੀਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ | ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਤਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (Shodhan) ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਜੀਵਨ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਗਾਊ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਭਿਓੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖਾਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਕੜਾਹ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਦਮ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ (inactive) ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ, ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁੰਜਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।"
ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਆਮ ਲਾਭ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ (ਵਾਤ ਰੋਗ), ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਸ਼ੀਰੀਆ ਜਾਂ ਫੁੰਨੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਕੜਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਕੱਚੇ ਬੀਜ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ (Shodhan) ਦੇ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਭਵੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਾਲ ਗੁੰਜਾ ਅਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਗੁੰਜਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਲਾਲ ਗੁੰਜਾ (ਰੈੱਡ ਗੁੰਜਾ) ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਫ਼ੈਦ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਬੀਜ ਕੱਚੇ ਖਾਣੇ ਖਾਣੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਗੁੰਜਾ ਦੇ ਕੱਚੇ ਬੀਜ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ (Shodhan) ਦੇ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਭਵੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਾਲ ਗੁੰਜਾ ਅਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਗੁੰਜਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਲਾਲ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਫ਼ੈਦ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੁੰਜਾ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੁੰਜਾ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ