ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੱਲ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਪਸਮ (Gypsum) ਪਾਊਡਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਖਣਿਜ-ਆਧਾਰਿਤ ਦਵਾਈ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਖਾਸ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮੀਠਾ ਅਤੇ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਭਾਰ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪਵੇ।
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਖਣਿਜ ਭਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਵੱਧਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਲਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਇਸਦੇ ਖਾਸ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮੀਠਾ (ਮਧੁਰ ਰਸ), ਗੁਣ ਹਲਕਾ (ਲਘੁ ਗੁਣ) ਅਤੇ ਤਾਸੀਰ ਠੰਢੀ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੋਜ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਮ) | ਮੁੱਲ | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) | ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ) | ਲਘੁ (ਹਲਕਾ) | ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਭਾਰ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰਯ (ਤਾਸੀਰ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੁੱਸੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ |
ਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਦੇਣੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (125 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਵਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜੀ ਹਾਂ, ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਸੀਰ ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਸੁਆਦ ਇਸਨੂੰ ਪੇਟ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੀ ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਭਸਮ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਬੁਖਾਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (125 mg ਤੋਂ ਘੱਟ) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜੀ ਹਾਂ, ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਸੀਰ ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਸੁਆਦ ਪੇਟ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਗੋਦਾਂਤੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਭਸਮ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਪ੍ਰਿਆਲਾ (ਚੀਰੋਂਜੀ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸ਼ੁਕਰ ਵਾਧਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਵਚਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਨ
ਪ੍ਰਿਆਲਾ (ਚੀਰੋਂਜੀ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਯ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੱਧੁਰ ਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਵੀਰਯ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਚ (Vacha) ਦੇ ਲਾਭ: ਬੋਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ
ਵਚ (Vacha) ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜ੍ਹੀ ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਜੈਪਾਲ ਦੇ ਲਾਭ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਲਈ ਤਾਕਤਵਰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਜੈਪਾਲ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਬਰਤਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਰਾਹੀਕੰਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਾਕਤ, ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਯੋਗ
ਵਰਾਹੀਕੰਦ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਦੇ ਕੇ ਥੱਕਾਵਟ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਭੂਮੀ ਜੰਬੁਕਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਭੂਮੀ ਜੰਬੁਕਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਿੱਧਾ ਮਕਰਧਵਜ: ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤੇਲ
ਸਿੱਧਾ ਮਕਰਧਵਜ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਪਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਠੰਢ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ