ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ: ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰੇਲੂ ਦਵਾਈ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਕਸ਼ਾਯ (ਕਾਢਾ) ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਂਡੀ ਜੜ੍ਹ (Castor root) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਇੱਕ ਸੂਝਵਾਨ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਸ਼ਾਯ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਸਵਾਦ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਕਤ (ਉਸ਼ਣ ਵੀਰਯ) ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਕੱਚਾਈ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
"ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਘੋਲ ਹੈ।"
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) ਅਤੇ ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਰਸ, ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ) ਗੁਣ, ਉਸ਼ਣ ਵੀਰਯ (ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ), ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਵਿਪਾਕ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਾਤ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਸ਼ਾਯ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ 'ਕਟੁ' ਸਵਾਦ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਰਸਾਵ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਮਧੁਰ' ਰਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ 'ਸਨਿਗਧ' (ਚਿਕਨੀ) ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਾਰਣੀ
| ਪੈਰਾਮੀਟਰ (ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ) | ਗੁਣ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਮਧੁਰ ਅਤੇ ਕਟੁ | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ) | ਲਘੂ ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ | ਹਲਕਾਪਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯੋਜਕ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰ | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ?
ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ। ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ (ਸਥਾਈ ਮਲ ਬੰਦ) ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੁੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸ਼ਾਯ (ਕਾਢਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਣ) ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ (ਸਥਾਈ ਮਲ ਬੰਦ) ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੁੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸ਼ਾਯ (ਕਾਢਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਗੰਧਰਵਹਸਤਾਦੀ ਕਸ਼ਾਯਮ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਣ) ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਖਾਰਸੂਤਰ ਲਾਭ: ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਖਾਰਸੂਤਰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਵਾਈ-ਭਰਿਆ ਧਾਗਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਗੰਧਕ ਰਸਾਇਣ: ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁੱਤਾ ਗੰਧਕ
ਗੰਧਕ ਰਸਾਇਣ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗੰਧਕ ਦਾ ਖਾਣ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਚੇ ਗੰਧਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਵਿਪਾਤੀਕਰ ਚੂਰਨ: ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ, ਹਾਰਟਬਰਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ
ਅਵਿਪਾਤੀਕਰ ਚੂਰਨ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਰਟਬਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬੁਝਾਏ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਗੋਧੂਮ (ਗੇਹੂੰ): ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਗੋਧੂਮ (ਗੇਹੂੰ) ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਨਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਫ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਵਰਣਮਾਖੀਕਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਵਰਣਮਾਖੀਕਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਔਖਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਭਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਲਰਕਾ: ਤਵਚਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਅਲਰਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਤਵਚਾ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੱਚਾ ਅਲਰਕਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ