ਗੰਭੀਰਾ: ਵਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਡਸ਼ਮੂਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤੱਤ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਗੰਭੀਰਾ (Gambhari) ਕੀ ਹੈ?
ਗੰਭੀਰਾ (Gmelina arborea) ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਵਾਈ 'ਡਸ਼ਮੂਲਾ' ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਹੁੰਦੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਰੁੱਤ ਦੀ ਛਾਲ (bark) ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਔਸ਼ਧੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ, ਗੰਭੀਰਾ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਹਤ ਪੰਚਮੂਲਾ' ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਪੰਜ ਵੱਡੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਨਸਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਕਠੋਰ ਮਲਮੋਚਨੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਗੰਭੀਰਾ ਨਰਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸਦੀ ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢੀ) ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਤਿੱਖਾ (ਕੌੜੇ) ਅਤੇ ਕਸਾਇਆ (ਸੁੱਕਣ ਵਾਲੇ) ਸਵਾਦ ਅਤਿਰਿਕਤ ਤਰਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਸ਼ਰਣ ਉਹਨਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਦੀ ਔਸ਼ਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਜਾਂ ਸੋਜ ਵਾਲੇ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ।
ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਥ: ਗੰਭੀਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਗੰਭੀਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਲਕੀ (ਲਘੂ) ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੇਲ ਵਾਲੀ (ਸਨਿਗਧ) ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ਕ ਤਵਚਾ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸਖਤੀ (ਵਾਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ) ਨੂੰ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
| ਗੁਣ (Property) | ਮਾਨ (Value) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (Action on Body) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਤਿੱਖਾ, ਕਸਾਇਆ (Bitter, Astringent) | ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮ ਭਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ, ਸਨਿਗਧ (Light, Unctuous) | ਊਤਕਾਂ (Tissues) ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤ (Cold Potency) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਨ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (Pungent after-digestion) | ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ (Dosha Effect) | ਵਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। |
ਗੰਭੀਰਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਗੰਭੀਰਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕਥਾ (ਕਾਫ਼ੀ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੰਭੀਰਾ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਾਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਦਰਦ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਸ਼ਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਗੰਭੀਰਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਥਹਾਰ (ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਬਲਯ (ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ) ਔਸ਼ਧ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਨਸਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਗੰਭੀਰਾ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਥਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਚੂਰਨ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਗੰਭੀਰਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਗੰਭੀਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ, ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਸ਼ਮੂਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰਾ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਗੰਭੀਰਾ ਦਾ ਰਸ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕਸਾਇਆ ਹੈ, ਗੁਣ ਲਘੂ ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢੀ) ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰਾ ਚੂਰਨ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਗੰਭੀਰਾ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਗੰਭੀਰਾ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਗੰਭੀਰਾ ਦੀ ਸ਼ੀਤ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ