ਦੁਧੀਕਾ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਦੁਧੀਕਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਅਸਥਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰੋੰਕਾਈਟਿਸ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਦੁਧੀਕਾ (Dugdhika) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਦੁਧੀਕਾ (Euphorbia hirta) ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅਸਥਮਾ, ਬ੍ਰੋੰਕਾਈਟਿਸ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਛੋਟੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗੇ ਸਫ਼ੈਦ ਰਸ ਕਾਰਨ 'ਦੁਧੀਕਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਤੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੌੜਾ-ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਸੁਗੰਧ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ (Shwasahara) ਅਤੇ ਕੀਟਾਣੂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ (Krimighna) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਦੀ-ਨਾਨੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾੰਸੀ ਲਈ ਇਸਦੇ ਟਹਿਣੇ ਜਾਂ ਪੱਤੇ ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਭਾਪ ਲੈਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।
"ਦੁਧੀਕਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (blood purifier) ਹੈ ਜੋ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਦੁਧੀਕਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਦੁਧੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਸ਼ਣ ਵੀਰਯ (ਗਰਮ ਤਾਕਤ) ਵਾਲੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਧੀਕਾ ਦਾ ਰਸ (ਸਵਾਦ) ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) ਹੈ। ਕਟੁ ਰਸ ਚਯਾਪਚਯ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਿਕਤ ਰਸ ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਾਲਣ ਅਤੇ ਰਕਤ ਸ਼ੋਧਕ (ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ) ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਧੀਕਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Punjabi Explanation) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਟੁ ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ) | ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾੜੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤਿਰਿਕਤ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉੱਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ | ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। |
ਦੁਧੀਕਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦੁਧੀਕਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕਾਢਾ (ਕੱਢ) ਜਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਢਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, 1 ਚਮਚ ਪੌਦੇ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਾਣ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਧੀਕਾ ਦੀ ਗਰਮ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਅਨੁਭਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੁਧੀਕਾ ਨੂੰ ਸ਼ਵਸਾਹਰ (ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ) ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਔਸ਼ਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਦੁਧੀਕਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਦੁਧੀਕਾ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਵਸਾਹਰ (ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮਿਘਨ (ਕੀਟਾਣੂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਦੁਧੀਕਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਦੁਧੀਕਾ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਾਢਾ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ) ਜਾਂ ਗੋਲੀ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਓ।
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੁਧੀਕਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦੁਧੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਟਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਦੁਧੀਕਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਦੁਧੀਕਾ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਵਸਾਹਰ (ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮਿਘਨ (ਕੀਟਾਣੂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਦੁਧੀਕਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਦੁਧੀਕਾ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਾਢਾ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ) ਜਾਂ ਗੋਲੀ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਓ।
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੁਧੀਕਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦੁਧੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਟਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਓ।
ਦੁਧੀਕਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਦੁਧੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) ਰਸ, ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਗੁਣ, ਅਤੇ ਉੱਸ਼ਣ (ਗਰਮ) ਵੀਰਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ