ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ: ਬੁਖਾਰ, ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ (Drakshadi Kwath) ਕੀ ਹੈ?
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ (Drakshadi Kwath) ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਠੰਡੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਕਾੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ (ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਸਰਦਾਰ ਉਪਾਅ ਹੈ।
ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਡੀ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿੱਠਾ (ਮਧੁਰ ਰਸ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸ਼ਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਊਤਕਾਂ (Tissues) ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਇੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਵਾਦ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਿੱਠਾ ਸਵਾਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ (Drakshadi Kwath) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (Toxins) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਸਿਰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਵਾਥ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪਸੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ।
ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਦ੍ਰਵਿਅਗੁਣ)
ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ (Drakshadi Kwath) ਦੇ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਊਤਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) | ਸ੍ਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ/ਨਮ) | ਸੁੱਖੇਪਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਤਾਕਤ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ, ਸਾੜੇ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਕਰਮ (ਕੰਮ) | ਦੋਸ਼ਘਨ (ਸ਼ਾਮਕ) | ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ (Drakshadi Kwath) ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸ ਕਵਾਥ ਦਾ ਸੇਵਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, 3-6 ਗ੍ਰਾਮ ਚੂਰਨ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ (ਲਗਭਗ 200ml) ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ 50ml (ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ) ਬਚੇ ਤਾਂ ਛਾਣ ਕੇ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ, ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗੋਲੀਆਂ (Vati) ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਗੋਲੀਆਂ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ (ਮਧੂਮੇਹ) ਹੈ ਜਾਂ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ (ਖੰਘ, ਬਲਗਮ) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁਖਾਰ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੇ (Hangover) ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਲੈਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦੇ ਚੂਰਨ (3-6 ਗ੍ਰਾਮ) ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਜਾਂ ਗੋਲੀ (1-2) ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕਿਉਂਕਿ ਦ੍ਰਾਖਸਾਦੀ ਕਵਾਥ ਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿੱਠਾ (ਮਧੁਰ ਰਸ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ