ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ: ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਅਸਲ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ (Dhatupaushtik Churna) ਕੀ ਹੈ?
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੱਤਾਂ ਊਤਕਾਂ (dhatus) ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਡੀ (Sheeta Virya) ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ (Madhura Rasa) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਫ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਦਰੱਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਚੂਰਨ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਸੁਆਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਧਾ ਤੁਹਾਡੇ ਊਤਕਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੁਆਦ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਿੱਠਾ ਸੁਆਦ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਅਸਰ
ਹਰੇਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਪਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (Value) | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਮਧੁਰ (Madhura) | ਪੋਸ਼ਕ, ਊਤਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਗੁਰੂ, ਸਨਿਗਧ (Guru, Snigdha) | ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਚਿਕਣਾ — ਹੌਲੀ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਊਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾਈ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰ্য** (ਤਾਸੀਰ) | ਸ਼ੀਤ (Sheeta) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ** (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰ (Madhura) | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ** | ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਸ਼ਾਮਕ | ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਫ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲਾਭ
ਇਹ ਚੂਰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖੂਨ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਊਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਛਾ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪਾਅ ਹੈ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਟੈਕਸਟ ਅਨੁਸਾਰ, "ਜੋ ਔਸ਼ਧੀ ਧਾਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਲਈ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਨੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਚੂਰਨ ਰੂਪ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2 ਵਾਰ, 3 ਤੋਂ 6 ਗ੍ਰਾਮ (ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਨਗੁਨੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ।
- ਗੋਲੀ ਰੂਪ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਗੋਲੀਆਂ, ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ।
- ਕਾੜ੍ਹਾ: 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਆਧਾ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਛਾਣ ਕੇ ਪੀਵੋ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀ ਖੁਰਾਕ (ਜਿਵੇਂ 1/4 ਚਮਚ) ਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਇਸਦੀ ਆਦਤ ਪਾ ਸਕੇ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਨਾ ਕਰੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਬ੍ਰਿਹਮਣੀਯ' (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਵ੍ਰਿਸ਼ਯ' (ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ 3-6 ਗ੍ਰਾਮ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਨਗੁਨੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ।
ਕੀ ਧਾਤੂਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੂਰਨ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਡੀ (Sheeta Virya) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ