ਧਤੂਰਾ (Dhattura): ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਅਸਥਮਾ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਤੋਂ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਧਤੂਰਾ (Dhattura) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?
ਧਤੂਰਾ (Dhattura) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਸ਼ੋਧਨ' (ਸਾਫ਼ ਕਰਨ) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅਸਥਮਾ, ਗਹਿਰੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਕਿਨ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਆਮ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
"ਧਤੂਰਾ ਇੱਕ ਗਰਮੀ ਵਾਲਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਧਤੂਰਾ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?
ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਦੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾਪਨ (Tikta) ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਤਿੱਖਾਪਨ (Katu) ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਪਲੀਮੈਂਟਾਂ ਵਾਂਗ ਹਲਕਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਧਤੂਰਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Properties Table)
| ਪ੍ਰੋਪਰਟੀ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ (Punjabi) | ਪ੍ਰਭਾਵ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Tikta, Katu) | ਕਾਫ਼ੀ ਬਲਗਮ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Laghu, Tikshna) | ਗਹਿਰੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਗਰਮ (Ushna) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਤਿੱਖਾ (Katu) | ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ (Dosha) | ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ (Kapha, Vata) | ਪਾਪਨਾਤਮਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
"ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਧਤੂਰਾ ਉਹਨਾਂ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਔਜ਼ਾਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।"
ਧਤੂਰਾ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਧਤੂਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧ ਦਵਾਈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧਤੂਰਾ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਤਿਕਤਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਤਰਾ ਡਾਕਟਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਤੂਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
ਕੱਚੇ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਬੀਜ ਸਿੱਧੇ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਛੂਹਣਾ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ, ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸਮੱਸਿਆ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਅਨੁਭਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਧਤੂਰਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਧਤੂਰਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (ਅਸਥਮਾ) ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਤੂਰਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਧਤੂਰਾ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਦਵਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਤੇ ਸਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਧਤੂਰਾ ਦੇ ਕੋਈ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ?
ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਹਿਰੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਧਤੂਰਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
ਕੱਚੇ ਧਤੂਰੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ