ਧਨਿਆਮਲਾ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਫਰਮੈਂਟਡ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਧਨਿਆਮਲਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੀ ਖਾਸ ਕੰਮ ਹੈ?
ਧਨਿਆਮਲਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਖੱਟਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ ਦੋਸ਼, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਤੀਬਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਥੈਰੇਪੀ 'ਧਨਿਆਮਲਾ ਧਾਰਾ' ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬੁੱਝੀ ਗੰਧ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਨਲੀਆਂ (ਸਰੋਤਾਸ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਨਿਆਮਲਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਸੂਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ) ਹੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਧਾਰਾ' ਥੈਰੇਪੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਰਮ ਤਰਲ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁੱਕਾਪਨ ਅਤੇ ਠੰਢ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਤੱਕ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੋਡਿਆਂ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗੇ ਝਿਜਕ ਵਾਂਗ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਸਦੇ ਖਾਸ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਖੱਟਾ (ਅਮਲ) ਹੈ, ਗੁਣ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ (ਲਘੂ, ਤਿਕਸ਼ਨ) ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੈ।
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਾਰਣੀ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਅਮਲ (ਖੱਟਾ) - ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਸ਼ਨ (ਤਿੱਖਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾਪਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਅਮਲ (ਖੱਟਾ) - ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸਦਾ ਖੱਟਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। |
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਚਿਕਿਤਸਾ (ਧਾਰਾ) ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹਿਲਣ-ਡੁਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਲਾਹ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ। ਧਨਿਆਮਲਾ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (ਦੋਸ਼) ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਧਨਿਆਮਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਜ (ਸੋਥ) ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਠੰਢ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਨਿਆਮਲਾ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਧਨਿਆਮਲਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਧਾਰਾ' ਥੈਰੇਪੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਨਿਆਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੌਲ ਜਾਂ ਜੌਂ ਦੇ ਅਨਾਜਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫਰਮੈਂਟ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਇਹ ਦਵਾਈ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਧਨਿਆਮਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਧਨਿਆਮਲਾ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਇਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਮੰਨੇ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ