ਧਮਸਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਰਤੋਂ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਧਮਸਾ (Dhamasa) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਧਮਸਾ (Fagonia cretica) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ, ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਜਾਂ ਫੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਰੇਤਲੇ ਜਾਂ ਸੁੱਕੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤੇ ਚਬਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ ਪਾਊਡਰ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਿੱਖੀ ਕੌੜਾਪਨ ਅਤੇ ਜੀਭ 'ਤੇ ਸੁੱਕਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਖਾਸ ਸਵਾਦ ਪੈਟਰਨ (ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਰਸ) ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਹਿਰ (Ama) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪੌਸ ਨੂੰ ਸੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੇਸੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਜਲਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ' ਵਿੱਚ ਧਮਸਾ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧਮਸਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Ayurvedic Properties) ਕੀ ਹਨ?
ਧਮਸਾ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਦੇ ਊਰਜਾ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਹਲਕਾ, ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੋਜ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਵਰਣ (Punjabi Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ (Khatta aur Kasai) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (Halka aur Sukha) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ) (Sheetal/Cooling) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕੌੜਾ (Kara) |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ (Dosha Effect) | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ (Pitta aur Kapha ko santulit karti hai) |
ਧਮਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਟੋਨਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਹੱਲ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਖਰਾਸ਼ ਜਾਂ ਤਾਪ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਧਮਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਇਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦਾ ਚੂਰਣ (ਪਾਊਡਰ) ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਕਢਾ (ਕਾਫ਼ਾ) ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੋੜਿਆਂ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਲਈ, ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਧਮਸਾ ਦੇ ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ (FAQ)
ਧਮਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਧਮਸਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (Raktashodhak) ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੇ ਰੋਗਾਂ (Kushthaghna) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖਾਰ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਧਮਸਾ ਦਾ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਧਮਸਾ ਚੂਰਣ ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਢਾ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ।
ਕੀ ਧਮਸਾ ਕੋਈ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (Side Effects) ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਅਸਵਿਧਾ ਜਾਂ ਸੁੱਕਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਧਮਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਧਮਸਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (Raktashodhak) ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੇ ਰੋਗਾਂ (Kushthaghna) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖਾਰ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਧਮਸਾ ਦਾ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਧਮਸਾ ਚੂਰਣ ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਢਾ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ।
ਕੀ ਧਮਸਾ ਕੋਈ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (Side Effects) ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਅਸਵਿਧਾ ਜਾਂ ਸੁੱਕਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ