ਧਮਾਰਗਵ (ਲੌਕੜੀ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਜਿਗਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਾਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਏਅੁਰਵੈਦਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਧਮਾਰਗਵ (Dhamargava) ਕੀ ਹੈ?
ਧਮਾਰਗਵ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਲੌਕੜੀ' ਜਾਂ 'ਰਿਜ ਗਾਰਡ' (Ridge Gourd) ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਏਅੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਣੂ (toxins) ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ।
ਏਅੁਰਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਮਾਰਗਵ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ 'ਉੱਸ਼ਣ' (ਗਰਮ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ 'ਤਿਕਤ' (ਕੌੜਾ) ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ' ਅਤੇ 'ਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੇ ਖਾਸ ਚਿਕਿਤਸੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ: ਏਅੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਧਮਾਰਗਵ ਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਰਕਤ (ਖੂਨ) ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਮਾਰਗਵ ਦੇ ਏਅੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਏਅੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰੇਗੀ। ਧਮਾਰਗਵ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (Value) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤਿਕਤ (Tikta - ਕੌੜਾ) | ਵਿਸ਼ ਨਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੂਨ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ), ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉੱਸ਼ਣ (Ushna - ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ ਦਾ ਅਸਰ) | ਕਟੂ (ਕੌੜਾ/ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosha Effect) | ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ |
ਧਮਾਰਗਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਧਮਾਰਗਵ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਸਬਜ਼ੀ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਔਸ਼ਧੀ ਵਜੋਂ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਛਿਲਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕਫ਼ਾ (ਕੱਥਾ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਧਮਾਰਗਵ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (Prakriti) ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਧਮਾਰਗਵ ਦੇ ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸਵਾਲ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ:
ਧਮਾਰਗਵ ਦੇ ਏਅੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਧਮਾਰਗਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ (Liver Detox) ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਧਮਾਰਗਵ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਫ਼ਾ (ਕੱਥਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਧਮਾਰਗਵ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਧਮਾਰਗਵ ਦੇ ਏਅੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਧਮਾਰਗਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ (Liver Detox) ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਧਮਾਰਗਵ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਫ਼ਾ (ਕੱਥਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਧਮਾਰਗਵ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ