ਦਾੜਮਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ: ਦਸਤ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਦਾੜਮਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ (Dadima Twak) ਕੀ ਹੈ?
ਦਾੜਮਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ 'ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਸਤ, ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਕੱਸਣ (Astringent) ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (Ushna) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕਸੈਲਾ (Kashaya) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਔਸ਼ਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦਾ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਦਸਤ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ (Dadima Twak) ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਸ਼ਾਯ (ਕਸੈਲਾ) | ਸੋਖਣ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਖਮ ਭਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ) | ਲਘੂ, ਰੂਖਸ਼ਾ | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ — ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮੀ ਸੋਖਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰ্য** (ਤਾਕਤ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ** (ਪਚਣ بعد) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਪਿੱਤ-ਕਫ ਸ਼ਾਮਕ | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦੀ 'ਲਘੂ' (ਹਲਕੀ) ਅਤੇ 'ਰੂਖਸ਼ਾ' (ਸੁੱਕੀ) ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰੀਪਣ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰਾਹੀ (ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮੀਘਨ (ਕੀੜੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ) ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ (ਦਸਤ), ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਛਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦਾ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕਾੜ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ੀ ਦਾੜਮਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪੀਸ ਕੇ ਚੂਰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਚੂਰਨ: ਅੱਧਾ ਚਮਚ (ਲਗਭਗ 3-5 ਗ੍ਰਾਮ) ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦਾ ਚੂਰਨ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਕਾੜ੍ਹਾ: ਇੱਕ ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਦੋ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਗੁਨਗੁਣਾ ਪੀ ਲਓ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਤ ਰੋਕਣ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦਾੜਮਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਚੂਰਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਤਾਜ਼ੀ ਦਾੜਮਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਲਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਿੱਹਣ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਬਾਰੀਕ ਚੂਰਨ ਬਣਾ ਲਓ। ਇਸ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਹਵਾਬੰਦ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਠੰਡੀ?
ਦਾਦੀਮਾ ਤਵਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (Ushna) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ