ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੈਮ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹਾ, ਮਿੱਠਾ ਜੈਮ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲਾਂ (Amla) ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੌਂਫ, ਤਿੰਨ ਫਲਾਂ (ਤ੍ਰਿਫਲਾ), ਦਾਲਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਧੀਮੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ 'ਰਸਾਇਨ' ਹੈ ਜੋ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਨ-ਜੋਸ਼ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਇੱਕ ਚਮਚ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ 'ਅੱਗ' (ਪਾਚਨ ਅੱਗ) ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਪਕੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
"ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਅਮਲਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ (Vata, Kapha, Pitta) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ Vata ਅਤੇ Kapha ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਜਨਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।"
ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਖੱਟਾ, ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਸੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਭ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅਨੁਭਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਰਸਾਇਨ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਉਪਾਓ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣਾਂ (ਦ੍ਰਵਯਗੁਣ) ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ 'ਉਸ਼ਣ' (ਗਰਮ) ਵੀਰਯ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ 'ਵਿਪਾਕ' (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ) ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਖੱਟਾ, ਮਿੱਠਾ, ਕਸੈਲਾ, ਕੌੜਾ | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਨਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭਾਰੀ/ਹਲਕਾ) | ਗੁਰੁ (ਭਾਰੀ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਪਾਚਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ। |
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈਣ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਇੱਕ ਚਮਚ (5-10 ਗ੍ਰਾਮ) ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਖਾਸੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ (ਅੱਧਾ ਚਮਚ) ਰੱਖੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਕਦੇ ਹਨ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁਖਾਰ, ਜੀਰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਿਡਿਟੀ ਜਾਂ ਗੈਸ) ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਤ (Pitta) ਧਾਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਚਮਚ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
ਕੀ ਬੱਚੇ ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਬੱਚੇ ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਚਮਚ (2-5 ਗ੍ਰਾਮ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁਖਾਰ, ਐਸਿਡਿਟੀ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਲਓ। ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ 'ਤੇ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?
ਚਯਾਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਫ, ਤਿੰਨ ਫਲਾਂ, ਦਾਲਚੀਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਧੀਮੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਕਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਜੈਮ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਰਸਮਾਣਿਕਯ: ਆਧੁਨਿਕ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਸ਼ਠ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਰਸਮਾਣਿਕਯ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਥੀ ਅਤੇ ਵਿਟਿਲੀਗੋ, ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ (Matsyakshi): ਪਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ (Matsyakshi) ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਪਿੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸਾਬ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਨਿਰਗੁੰਡੀ ਤੇਲ ਦੇ ਲਾਭ: ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਕੱਟ-ਫਟ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਨਿਰਗੁੰਡੀ ਤੇਲ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਕੱਟ-ਫਟ ਨੂੰ ਭਰਨ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸੋਮਵਲੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਔਸ਼ਧ
ਸੋਮਵਲੀ (Sarcostemma acidum) ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਾਇਨ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੱਟਾ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਲਾਭ: ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਕਫ਼ ਖ਼ਤਮ ਕਰੋ
ਸ਼ਟੀ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਖੰਘ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਫਲ ਘਿਓ ਦੇ ਲਾਭ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਟੌਨਿਕ
ਫਲ ਘਿਓ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੌਨਿਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਠੰਢਾ ਵਿਰਿਆ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ