ਚਿਰਾਇਤਾ: ਤਕੜੀ ਬੁਖਾਰ, ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਖੰਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਚਿਰਾਇਤਾ (Swertia chirata) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੁਖਾਰ, ਜਿਗਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਖੰਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿਰਾਇਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਵਿੱਚ 'ਰਕਤ ਪਵਿਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ' (Rakta Shodhak) ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਕੌੜਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਭ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਤਿਕਤ' (ਕੌੜਾ) ਸਵਾਦ ਇਸਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕੌੜਾਪਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਵਾਧੂ ਪਿੱਤ (ਅੱਗ) ਅਤੇ ਕੱਫ਼ (ਪਾਣੀ/ਧਰਤੀ) ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਟੀਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਿਰਾਇਤਾ ਵਿੱਚ 'ਅਮਰੋਜੈਂਟਿਨ' (amarogentin) ਨਾਮਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ।
ਚਿਰਾਇਤਾ ਕਿਵੇਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਪਣੀ ਠੰਢੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕੌੜੇ ਸਵਾਦ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੋਜ (inflammation) ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਹ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੁਰਾਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਰੱਖੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਇਸਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕੇ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Taste) | ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) - ਇਹ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Qualities) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯ (Potency) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਡਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਕ (Post-digestive Effect) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) - ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosha Action) | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ?
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਕੜਾਹ' (decoction) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਚਮਚ ਚਿਰਾਇਤਾ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਇੱਕ ਕੱਪ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਰਮ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਣਾ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਾਇਤਾ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਚਿਰਾਇਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁਖਾਰ (Jwar) ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜਿਗਰ (Yakrit) ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (ਅੱਧਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਮਚ), ਕੜਾਹ (ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਚਿਰਾਇਤਾ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਿਰਾਇਤਾ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੀ (ਰੂਖੀ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਚਿਰਾਇਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁਖਾਰ (Jwar) ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜਿਗਰ (Yakrit) ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (ਅੱਧਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਮਚ), ਕੜਾਹ (ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਚਿਰਾਇਤਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਿਰਾਇਤਾ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੀ (ਰੂਖੀ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ