ਚਿਰਾਇਤਾ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਚਿਰਾਇਤਾ: ਬੁਖਾਰ, ਲੀਵਰ ਅਤੇ ਖਾਨੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੜਵੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚਿਰਾਇਤਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ?
ਚਿਰਾਇਤਾ (Swertia chirata) ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ, ਲੀਵਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੇ ਦਾਗ-ਧਬੇ ਚੁਕਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੜਵੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਬੁਖਾਰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚਿਰਾਇਤਾ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਤੀਖਣ ਕੜਵਾਹਟ ਜ਼ਬਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਤਿਕਤ' (ਕੜਵਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕੜਵਾ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਸਵਾਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪਿੱਤ (ਗਰਮੀ) ਅਤੇ ਕਫ (ਸਰਦੀ/ਪਾਣੀ) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੋਜ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
"ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਕੜਵਾਹਟ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਧਾਏ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕੜਵੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।"
ਚਿਰਾਇਤਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਪਣੀ ਠੰਡੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕੜਵੇ ਸਵਾਦ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੋਜ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਵਾਤ (ਹਵਾ) ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਚਿਰਾਇਤਾ ਵਿੱਚ 'ਸੇਕੋਇਰਿਡੋਇਡ ਗਲਾਈਕੋਸਾਈਡਜ਼' (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਟੋਜੈਂਟਿਨ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗੈਸਟ੍ਰਿਕ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਾਰਗਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਨ)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਵਰਣ (Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਤਿਕਤ (ਕੜਵਾ) ਅਤੇ ਕਸਾਇ (ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਡਾ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤੀਖਣ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ (Dosha Effect) | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ |
| ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ (Primary Use) | ਬੁਖਾਰ, ਲੀਵਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਤਵਚਾ ਦੇ ਦਾਗ |
ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਬੁਖਾਰ ਲਈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਤਣੇ ਦਾ 1-2 ਗ੍ਰਾਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਧਮ ਮੀਠੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
"ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਿਰਾਇਤਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਚਿਰਾਇਤਾ ਲੀਵਰ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੜਵਾ ਸਵਾਦ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੀਵਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਬੁਖਾਰ ਲਈ, ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਤਣੇ ਦਾ 1-2 ਗ੍ਰਾਮ ਇੱਕ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮ ਪੀ ਲਓ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਘਟਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੜਵਾ ਅਤੇ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਚਿਰਾਇਤਾ ਲੀਵਰ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੜਵਾ ਸਵਾਦ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੀਵਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਬੁਖਾਰ ਲਈ, ਚਿਰਾਇਤਾ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਤਣੇ ਦਾ 1-2 ਗ੍ਰਾਮ ਇੱਕ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮ ਪੀ ਲਓ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਘਟਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਚਿਰਾਇਤਾ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੜਵਾ ਅਤੇ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ