ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ (Chirabilva) ਕੀ ਹੈ?
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ (Holoptelea integrifolia) ਇੱਕ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਸੁੰਗੜਨ ਵਾਲਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਬਾਵੀਰਸੀ (hemorrhoids) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਐਲਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਛਿਲਕੇ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਧੇ ਹੋਏ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਖੱਡੇ, ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਅਤੇ ਖੱਡੇ-ਖੱਡੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਰਸੋਈ ਜਾਂ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਕੇ ਛਿਲਕੇ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੌੜਾ ਸੁਆਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਦੇ ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੰਗੜਨ ਵਾਲੇ) ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਤਾਜ਼ੇ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੱਛਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੂਖਮ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ: ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਕਲਾਸਿਕਲ ਗ੍ਰੰਥ ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਚਨ ਸਹਾਇਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਮਾਵਟ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਸੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁੱਕੇਪਣ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕਾ, ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੰਗੜਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਪਿਤਕ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਇਸਦੀ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਵਰਣ (Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੰਗੜਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਕੌੜਾ |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ (ਲਘੂ) ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (ਰੂਖਾ) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਤਿੱਖਾ (ਕਟੁ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛਿਲਕੇ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਕੱਛੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੱਛਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਜਾਂ ਖੁਰਦਰੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਬਾਵੀਰਸੀ, ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੰਗੜਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਤੁਸੀਂ ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੱਛਾ (ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਾਬਿਲਵਾ ਕਿਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾਪਣ, ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਵੱਧੀ ਹੋਈ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਗੁਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ