ਚਾਵਿਕਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਾਚਨ ਲਈ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚਾਵਿਕਾ (Chavika) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਚਾਵਿਕਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਿਪਲੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਨੇੜਲੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ Piper chaba ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਹੈ।
ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਚਾਵਿਕਾ ਨੂੰ 'ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਯ' (ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ 'ਕਟੁ' (ਤਿੱਖਾ) ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕਫ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤ (Pitta) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੁ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸ਼ਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
"ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਮ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਚਾਵਿਕਾ ਦੇ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ?
ਚਾਵਿਕਾ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਫ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਦਰਜ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਚਯਾਪਚਯ (ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ) ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਫ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਰੂਖਾ | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਮ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਟ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਇਹ ਗੁਣ ਚਾਵਿਕਾ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਚੋਣ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚਾਵਿਕਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਚਾਵਿਕਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਜਾਂ ਕਾਢਾ (ਕੱਥਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਹਲਦੀ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ ਮਿਰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਣ।
ਇੱਕ ਆਮ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਵਿਕਾ ਦੀ ਤਿੱਖਾਪਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਭੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਚਾਵਿਕਾ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਚਾਵਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਾਢੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੋਸ਼ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਲਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਵਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਾਢੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੀ ਚਾਵਿਕਾ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਸਧਾਰਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਚਾਵਿਕਾ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਚਾਵਿਕਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕਫ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਕਫ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ