ਚੰਦਨ (ਸਾਂਦਲਵੁੱਡ): ਪਿੱਤਾ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਠੰਢਕ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚੰਦਨ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਚੰਦਨ ਜਾਂ ਸਾਂਦਲਵੁੱਡ, ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਇਹ ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਸ਼ਧ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਦੋਵਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠਾਸ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌੜਾਪਨ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਭ ਭਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਚੰਦਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਚੰਦਨ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਚੰਦਨ ਸਰੀਰ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕੂਲਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਚਮੜੀ, ਤੇਜ਼ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ—ਤਾਂ ਚੰਦਨ ਦੀ 'ਸ਼ੀਤ' (ਠੰਢਕ) ਊਰਜਾ ਇਸਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੀ ਮੋਟਾਈ (ਸਨਾਇਕਤ) ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸੁੱਕਪਨ ਜਾਂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ: "ਪਿੱਤਾ ਲਈ ਬੇਤਲ ਛੱਲੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਚੰਦਨ ਵਰਤੋ, ਜਦਕਿ ਵਾਤ ਲਈ ਇਸਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।"
ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲਗਾਈਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਮੌਸਮ ਦੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਜਲਣ ਲੱਗ ਪਵੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਹਾਸੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਜਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਚੰਦਨ ਦਾ ਪੇਸਟ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲੀਆ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਲਕੀ ਸਟੀਰੋਇਡ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚੰਦਨ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (Properties)
| ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ (Madhura + Tikta) |
| ਗੁਣ (ਗੁਣਵੱਤਾ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Laghu + Tikshna) |
| ਵੀਰਯ (ਊਰਜਾ) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ - Sheeta) |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ ਦਾ ਅਸਰ) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ | ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਚੰਦਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਠੰਢੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਧਾ ਚਮਚ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਦਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੱਕੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਊਰਜਾ ਹੈ।"
"ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਨੂੰ 'ਮਨੋਰੋਗ ਘਾਣ' (ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪਿੱਤਾ ਵਧੇ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਸੋਜ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਚੂਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ।
ਕੀ ਚੰਦਨ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕਪਨ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚੰਦਨ ਦਾ ਪੇਸਟ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਸੋਜ ਜਾਂ ਜਲਣ ਹੋਣ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨੂੰ 15-20 ਮਿੰਟ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਔਸ਼ਧ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਾਤਰਾ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਚੰਦਨ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਚੰਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਿੱਤਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੋਜ ਜਾਂ ਜਲਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਈ ਹੈ।
ਚੰਦਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਚੰਦਨ ਨੂੰ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਕੇ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੂਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਚੰਦਨ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕਪਨ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ