ਚਖੁਸ਼ਯ (ਕਸ਼ੀਆ)
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਚਖੁਸ਼ਯ (ਕਸ਼ੀਆ): ਆਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸੇਹਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਜੰਟ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਚਖੁਸ਼ਯ (Cassia Absus) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 'ਆਖਾਂ ਦੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਚਖੁਸ਼ਯ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸ਼ੀਆ (Cassia absus) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਆਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਟੋਨਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਛੋਟੇ, ਕੌੜੇ ਬੀਜ ਸਿੱਧੇ ਆਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਨਸਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਤਣਾਅ ਭਰੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਖੁਸ਼ਯ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸਾਇਆ (ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ) ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਢੀ (ਸ਼ੀਤਲ) ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
"ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਕੌੜੀ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਖੁਸ਼ਯ ਆਖਾਂ ਦੀ ਸੂਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਕਸਾਇਆ ਸੁਆਦ ਆਖਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਲਹੂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੌੜਾ ਸੁਆਦ ਲਹੂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Properties Table)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸਾਇਆ (ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਗੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ ਪ੍ਰਭਾਵ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ ਪਾਚਨ) |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ (Dosha Karma) | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤ੍ਰ ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਆਖਾਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
"ਚਖੁਸ਼ਯ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਢਾਲ ਹੈ।"
ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ (FAQ)
ਕੀ ਆਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਚਖੁਸ਼ਯ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਕਫ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦੀ ਸੁੱਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਆਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਚਖੁਸ਼ਯ ਆਖਾਂ ਦੀ ਸੂਜਨ, ਲਾਲੀ, ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘਟਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਕੀ ਮੈਂ ਚਖੁਸ਼ਯ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਆਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਚਖੁਸ਼ਯ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਕਫ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦੀ ਸੁੱਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਆਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਚਖੁਸ਼ਯ ਆਖਾਂ ਦੀ ਸੂਜਨ, ਲਾਲੀ, ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘਟਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਕੀ ਮੈਂ ਚਖੁਸ਼ਯ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਚਖੁਸ਼ਯ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ