AyurvedicUpchar

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ

ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ

2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ

AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਕੀ ਹੈ?

ਬ੍ਰਿਹਤੀ (ਸੋਲੇਨਮ ਇੰਡੀਕਮ) ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਛੋਟੇ ਸਫੈਦ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਜੜ੍ਹ, ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 'ਇੰਡੀਅਨ ਏਗਪਲਾਂਟ' ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਸੇ ਆਮ ਸਬਜ਼ੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਬਹੁਤ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਨੂੰ ਸਵਸਥ (ਹਾਂਸਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ) ਅਤੇ ਕਾਸ (ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੰਘ) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅਨਿਵਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ, ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ 'ਦਸਮੂਲ' (ਦਸ ਜੜ੍ਹਾਂ) ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦਾ 'ਉਸ਼ਨ' (ਗਰਮ) ਵਿਰਿਆ ਅਤੇ 'ਕਟੁ' (ਤਿੱਖਾ) ਰਸ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਅਮ) ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਅਤੇ ਕਫ਼ (ਕਫ਼ ਦੋਸ਼) ਤੇ ਹਵਾ (ਵਾਤ ਦੋਸ਼) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜੜ੍ਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਗੁਣ (Property)ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਰਸ (ਸਵਾਦ)ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (ਕਟੁ ਅਤੇ ਤਿਕਤ)
ਗੁਣ (ਗੁਣ)ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ (ਲਘੂ ਅਤੇ ਰੂਖਾ)
ਵਿਰਿਆ (ਸ਼ਕਤੀ)ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ)
ਵਿਪਾਕ (ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਭਾਵ)ਤਿੱਖਾ (ਕਟੁ)
ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਕਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਿਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਖਾਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਾਰਨ, ਘਰੇਲੂ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਰੀਰ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ (FAQ)

ਕੀ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਖਾਣਾ ਕੀ ਹੈ?

ਕੱਚੇ ਜਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਕਾਏ ਗਏ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਬਣੇ ਖਾਸ ਇਲਾਜ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਮੈਂ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਨਹੀਂ, ਕੱਚੇ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਇਲਾਜ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?

ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ (ਸਵਸਥ), ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੰਘ (ਕਾਸ), ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ

ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ

ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ

ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ

ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ

ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ

ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਯਵਕਸ਼ਾਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪਥਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ

ਯਵਕਸ਼ਾਰ ਜੌਂ ਦੀ ਰਾਖ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਲੂਣ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪਥਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਈਆਂ ਚਿਪਚਿਪੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ

ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.

  • • Charaka Samhita (चरक संहिता)
  • • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
  • • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਕੋਈ ਵੀ ਇਲਾਜ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.

ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ