ਬਿੰਬੀ (ਤਿੰਡੋਰਾ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੱਤਾ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬਿੰਬੀ (ਤਿੰਡੋਰਾ) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਬਿੰਬੀ ਜਾਂ ਤਿੰਡੋਰਾ (Coccinia grandis) ਇੱਕ ਕੌੜਾ-ਮਿੱਠਾ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਲੇਖਨ (ਸਕਰੈਪਿੰਗ) ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਚਿਕਨੀ ਨੂੰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਛੋਟੀ ਹਰੇਰੀ ਸਬਜ਼ੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮੇਹ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼) ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ (ਤਿਕਤ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਤਿੱਖਾਪਨ (ਕਟੂ) ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤੇ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿੰਬੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੇਹ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਬਿੰਬੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿੰਬੀ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੀ ਹਲਕੀ, ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਚਿਕਨੀ ਨੂੰ ਘੋਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
| ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਪ੍ਰੋਪਰਟੀ) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ | ਡਾਇਬਟੀਜ਼ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੌੜਾ (ਤਿਕਤ) ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (ਕਟੂ) | ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ (ਲਘੂ) ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (ਰੂਖਾ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਗਰਮੀ (ਉਸ਼ਨ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਤਿੱਖਾ (ਕਟੂ) | ਚਿਕਨੀ ਨੂੰ ਪਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਕੱਪਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਡਾਇਬਟੀਜ਼ (ਕੱਪਾ-ਪ੍ਰਧਾਨ) ਅਤੇ ਜਲਨ (ਪਿੱਤ) ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। |
"ਬਿੰਬੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਚਿਕਨੀ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।"
ਬਿੰਬੀ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਬਿੰਬੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਸਬਜ਼ੀ ਵਜੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਤਿੰਡੋਰਾ ਵਾਂਗ ਭਰੀ ਜਾਂ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਰਸ ਜਾਂ ਜੂਸ: ਕੱਚੀ ਬਿੰਬੀ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਣਾ ਖੂਨ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ): ਸੁੱਕੀ ਬਿੰਬੀ ਦਾ ਪਾਊਡਰ (ਅੱਧਾ ਚਮਚ) ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਕੁਝਾ (ਕੱਛਾ): ਇੱਕ ਚਮਚ ਬਿੰਬੀ ਦੀ ਪੇਸਟ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਕੇ ਪੀਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਹਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬਿੰਬੀ (ਤਿੰਡੋਰਾ) ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਬਿੰਬੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੌੜੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਗੁਣ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਚਿਕਨੀ ਨੂੰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੇਹ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼) ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਿੰਬੀ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਬਿੰਬੀ ਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀ ਵਜੋਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਕੱਚਾ ਰਸ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕੱਛੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਬਿੰਬੀ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਬਿੰਬੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਬਿੰਬੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿੰਬੀ ਦਾ ਰਸ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੁਣ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਪਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ