ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ: ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ (Bilwa Patra) ਕੀ ਹੈ?
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ, ਜੋ ਬੇਲ ਦੇ ਪੌਦੇ (Aegle marmelos) ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਾਦੀਆਂ ਅਕਸਰ ਤਾਜ਼ੇ ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਸਤਾਂ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੁਰਗੁਰਾਹਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁੰਘਣ ਵਾਲਾ ਸੁਗੰਧ ਤਿੱਖਾ, ਨਾਰੰਗੀ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਬੇਲ ਦੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਦਸਮੂਲ (ਦਸ ਜੜ੍ਹਾਂ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੇਲ ਦਾ ਫਲ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿੱਖੇਪਣ ਦੇ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੰਨਦਾਰ) ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਅਤਿਰਿਕਤ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾੜੇ ਦਸਤ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੀ ਗੰਧਲੀ, ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ਼ ਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਾਰਣੀ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੰਨਦਾਰ) ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) ਅਤੇ ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ/ਮਿੱਠਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦਾ ਰਸ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। 4-5 ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਚਲ ਕੇ ਇੱਕ ਚਮਚਾ ਰਸ ਕੱਢੋ। ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤੇ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ 1/2 ਚਮਚ ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀਪਨ (ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ) ਅਤੇ ਸ਼ੋਲਾਹਰ (ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੇ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੇ ਚੂਰਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੇ ਲਈ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਲਓ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਵ ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) ਵਿਰਯ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾ ਕਹਿਣ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਚੇਤਾਵਨੀ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀਪਨ (ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ) ਅਤੇ ਸ਼ੋਲਾਹਰ (ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੇ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੇ ਚੂਰਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੇ ਲਈ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਲਓ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਵ ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) ਵਿਰਯ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾ ਕਹਿਣ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ