ਬਿਲਵ ਦਾ ਪਾਚਨ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਬਿਲਵ ਦਾ ਪਾਚਨ ਲਾਭ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦਸਤ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬਿਲਵ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਾਚਨ ਲਈ 'ਫਲ ਰਾਜ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬਿਲਵ (Aegle marmelos), ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ 'ਬੇਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦਸਤ, ਐਂਟਰਾਈਟਸ (Aunt ਦੀ ਸੋਜ) ਅਤੇ IBS (ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਿਲਵ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਇਸਦੇ 'ਕਸ਼ਾਇ' (ਸੁੱਕਣ ਵਾਲੇ) ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਿਜ਼ਲੀ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਲ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਿਲਵ ਆਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜਨ ਨੂੰ ਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਬਿਲਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ; ਇਸਦੀ ਖੋਲ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਹਥੌੜੇ ਜਾਂ ਕੁਟਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਚਿਪਚਿਪਾ ਸੰਤਰੀ ਗੂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਾਇ (ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਕੱਟੂ (ਤਿੱਖਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਨੂੰ 'ਦਸਮੂਲ' (ਦਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਲੋਕ ਗੈਸ, ਫੁੱਲਣ ਜਾਂ ਮਲ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਘੋਲ ਹੈ। > "ਬਿਲਵ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਤ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜਨ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੂਲ ਤੋਂ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।" > "ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਲਵ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਮੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਮੈਂ ਕਬਜ਼ ਲਈ ਪਕੇ ਹੋਏ ਬਿਲਵ ਫਲ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਕੱਚਾ ਬਿਲਵ ਦਸਤ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਿਆ ਬਿਲਵ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਲੈਕਸੇਟਿਵ (ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਕਬਜ਼ ਵਾਤ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਅਦਰਕ ਜਾਂ ਹਲਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?
ਦਸਤ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਵ ਦੇ ਗੂਦੇ ਦਾ ਚਾਟਣਾ (ਚਾਟਣ ਵਾਲਾ ਚਿਪਚਿਪਾ ਪਦਾਰਥ) ਕੱਚੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਕੇ ਬਿਲਵ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 3-5 ਗ੍ਰਾਮ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ 10-15 ਗ੍ਰਾਮ ਤਾਜਾ ਗੂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਬਿਲਵ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਬਿਲਵ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤ ਜਾਂ ਪਾਚਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਖਾਰਸੂਤਰ ਲਾਭ: ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਖਾਰਸੂਤਰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਵਾਈ-ਭਰਿਆ ਧਾਗਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਗੰਧਕ ਰਸਾਇਣ: ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁੱਤਾ ਗੰਧਕ
ਗੰਧਕ ਰਸਾਇਣ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗੰਧਕ ਦਾ ਖਾਣ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਚੇ ਗੰਧਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਵਿਪਾਤੀਕਰ ਚੂਰਨ: ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ, ਹਾਰਟਬਰਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ
ਅਵਿਪਾਤੀਕਰ ਚੂਰਨ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਰਟਬਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬੁਝਾਏ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਗੋਧੂਮ (ਗੇਹੂੰ): ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਗੋਧੂਮ (ਗੇਹੂੰ) ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਨਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਫ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਵਰਣਮਾਖੀਕਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਵਰਣਮਾਖੀਕਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਔਖਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਭਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਲਰਕਾ: ਤਵਚਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਅਲਰਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਤਵਚਾ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੱਚਾ ਅਲਰਕਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ