ਬਿਲਵਾ (Bael) ਦੇ ਲਾਭ: ਪਾਚਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬਿਲਵਾ (Bael) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 'ਰਾਜਾ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾ (Aegle marmelos), ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਲ ਫਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਚਨ ਦਾ 'ਰਾਜਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਤ (diarrhea) ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੋਟਾਈ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੁੰਘਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤਿਰਿਕਤ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਸਖ਼ਤ, ਲਕੜੀ ਵਰਗੇ ਖੋਲ੍ਹ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਹਥੌੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ ਇਸਦਾ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਗੋਸਤਾ (pulp) ਬਹੁਤ ਸੁਆਦੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ (astringent) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਵਾਦ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਵਾ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਸ ਮੂਲਾਂ (Dashamoola) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੈਸ, ਫੁਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੇਵਲ ਦਸਤ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Properties) ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਇਲਾਜੀ ਅਸਰ ਇਸਦੇ ਸਵਾਦ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪੇਟ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ | ਪ੍ਰਭਾਵ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੱਚੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਕਸਾਈ (Astringent) ਅਤੇ ਕੌੜਾ (Bitter) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। | ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਸੋਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ (Guru) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਾ (Ruksha)। | ਪੇਟ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (Hot/Heating) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕੱਟੂ (Pungent/Spicy after digestion) | ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ (Dosha Karma) | ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕੱਪਾ (Kapha) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। | ਪਿਤ (Pitta) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਬਿਲਵਾ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ (Dosage) ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਬਿਲਵਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ, ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੱਚੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਚੂਰਨ (Powder): ਸੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ (2-3 ਗ੍ਰਾਮ) ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਕੱਛਾ (Decoction): 1 ਚਮਚ ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ ਨੂੰ 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਰਸ (Juice): ਕੱਚੇ ਫਲ ਦਾ ਰਸ 15-30 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤ (Pitta) ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਾਭ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਲਵਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਸਤ, ਡਿਸੈਂਟਰੀ, ਅਤੇ ਆਈ.ਬੀ.ਐਸ. (IBS) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਜਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ (antioxidant) ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਪਾਚਨ ਲਈ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਫਲ ਗਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬਿਲਵਾ (Bael) ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਦਸਤ ਜਾਂ ਡਿਸੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਰਸ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਫਲ ਦਾ ਰਸ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਣਾ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਕੀ ਬਿਲਵਾ ਪਿਤ (Pitta) ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਕੱਚਾ ਬਿਲਵਾ ਗਰਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਪਿਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਦਸਤ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੱਚਾ ਬਿਲਵਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਕਾ ਬਿਲਵਾ ਗੁੜ ਜਾਂ ਮੀਠੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਚਨ ਲਈ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ