ਬਿਲਵਾ (Bael) ਦੇ ਲਾਭ: ਪਾਚਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬਿਲਵਾ (Bael) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 'ਰਾਜਾ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾ (Aegle marmelos), ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਲ ਫਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਚਨ ਦਾ 'ਰਾਜਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਤ (diarrhea) ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੋਟਾਈ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੁੰਘਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤਿਰਿਕਤ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਸਖ਼ਤ, ਲਕੜੀ ਵਰਗੇ ਖੋਲ੍ਹ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਹਥੌੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ ਇਸਦਾ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਗੋਸਤਾ (pulp) ਬਹੁਤ ਸੁਆਦੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ (astringent) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਵਾਦ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਵਾ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਸ ਮੂਲਾਂ (Dashamoola) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੈਸ, ਫੁਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੇਵਲ ਦਸਤ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Properties) ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਇਲਾਜੀ ਅਸਰ ਇਸਦੇ ਸਵਾਦ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪੇਟ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ | ਪ੍ਰਭਾਵ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੱਚੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਕਸਾਈ (Astringent) ਅਤੇ ਕੌੜਾ (Bitter) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। | ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਸੋਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ (Guru) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਾ (Ruksha)। | ਪੇਟ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (Hot/Heating) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕੱਟੂ (Pungent/Spicy after digestion) | ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ (Dosha Karma) | ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕੱਪਾ (Kapha) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। | ਪਿਤ (Pitta) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਬਿਲਵਾ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ (Dosage) ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਬਿਲਵਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ, ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੱਚੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਚੂਰਨ (Powder): ਸੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ (2-3 ਗ੍ਰਾਮ) ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਕੱਛਾ (Decoction): 1 ਚਮਚ ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ ਨੂੰ 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਰਸ (Juice): ਕੱਚੇ ਫਲ ਦਾ ਰਸ 15-30 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤ (Pitta) ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਾਭ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਲਵਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਸਤ, ਡਿਸੈਂਟਰੀ, ਅਤੇ ਆਈ.ਬੀ.ਐਸ. (IBS) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਜਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ (antioxidant) ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਪਾਚਨ ਲਈ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਫਲ ਗਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬਿਲਵਾ (Bael) ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਦਸਤ ਜਾਂ ਡਿਸੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਰਸ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਬਿਲਵਾ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਫਲ ਦਾ ਰਸ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਣਾ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਕੀ ਬਿਲਵਾ ਪਿਤ (Pitta) ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਕੱਚਾ ਬਿਲਵਾ ਗਰਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਬਿਲਵਾ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਪਿਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਦਸਤ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੱਚਾ ਬਿਲਵਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਕਾ ਬਿਲਵਾ ਗੁੜ ਜਾਂ ਮੀਠੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਚਨ ਲਈ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ