ਭੂਤਿਕਾ (ਲੈਮੋਨਗ੍ਰਾਸ): ਗੈਸ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਭੂਤਿਕਾ (Bhutika) ਕੀ ਹੈ?
ਭੂਤਿਕਾ ਜਾਂ ਲੈਮੋਨਗ੍ਰਾਸ (Lemongrass) ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਫੁਲਣ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਤਿਕਾ ਨੂੰ 'ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਯ' (ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ 'ਕਟੂ' (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ 'ਤਿਕਤ' (ਕੌੜਾ) ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤ (ਗਰਮੀ) ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਤਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸ਼ਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ ਦਾ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ 'ਤੇ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿੱਧੇ ਹਨ: 'ਕਟੂ' ਸਵਾਦ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਤਿਕਤ' ਸਵਾਦ ਰਗੜਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਦ੍ਰਵਯਗੁਣ) ਕੀ ਹਨ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਭੂਤਿਕਾ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਅਸਰਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਟੂ, ਤਿਕਤ | ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਾਲਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਤਿਕਸ਼ਨ | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਸ਼ਨ (ਤੀਖਣ) — ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਕਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਾੜ (ਸੰਕਰਮਣ) ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੂ | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਅਸਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ | ਵਾਤ-ਕੱਫ਼ ਨਾਸਕ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੂਤਿਕਾ ਦੀ 'ਤਿਕਸ਼ਨ' (ਤੀਖਣ) ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਦਵਾਈ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ (ਲੈਮੋਨਗ੍ਰਾਸ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਭੂਤਿਕਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਹ, ਕੁੜਲ (ਕਾਢਾ) ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੀਣੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਢਾ (ਚਾਹ): ਇੱਕ ਚਮਚ ਸੁੱਕੇ ਭੂਤਿਕਾ ਜਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਬਾਲੋ। ਫਿਰ ਛਾਣ ਕੇ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਕਾਲੀ ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਓ। ਇਹ ਗੈਸ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ।
- ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ): ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਲਓ। ਇਸਦੇ ਅੱਧੇ ਚਮਚ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਤਾਜ਼ਾ ਰਸ: ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ ਘਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮਸਕੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਸ਼ਧੀ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਭੂਤਿਕਾ ਦੀ ਆਮ ਖੁਰਾਕ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ 1 ਕੱਪ ਕਾਢਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਿੱਖੀ ਅੱਖ, ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾਪਨ ਜਾਂ ਤੇਲਦਾਰ ਤੁਰਕ) ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਆਮ ਸਵਾਲ (FAQs)
ਭੂਤਿਕਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਭੂਤਿਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ 'ਦੀਪਨ' (ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਵਧਾਉਣ) ਅਤੇ 'ਜਵਰਘਨ' (ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਾਢਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਚਾਹ (Tea) ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਭੂਤਿਕਾ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤਿਕਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ (ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਯ) ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਅਸਵੀਕਾਰਨ (Disclaimer): ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਖੁਦ-ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਭੂਤਿਕਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਭੂਤਿਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਵਧਾਉਣ (ਦੀਪਨ) ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ (ਜਵਰਘਨ) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਾਢਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਭੂਤਿਕਾ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਤਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਿਕਾ ਦਾ ਸਹੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੱਪ ਕਾਢਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ