ਭਰੰਗੀ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਕੱਢਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਭਰੰਗੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ (Clerodendrum serratum) ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਅਸਥਮਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੇ ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਦ ਇਸ ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਨਿਵਾਰਯ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਚਾਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡੂੰਘੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ (ਸ਼ਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਰੰਗੀ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਦੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਰਕ ਵਾਲੀ ਚਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ—ਪਹਿਲਾਂ ਤੀਖਣ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਬੀ ਗਰਮੀ—ਸਿੱਧਾ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ: ਕੌੜਾਪਨ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ (ਆਮ) ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਠੰਢੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕੇ।
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਇਸਦੀ ਕੌੜਾਪਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਠੰਢੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਰੰਗੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਰੰਗੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਲਕੇ, ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ | ਵਿਆਖਿਆ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) |
|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Katu & Tikta) |
| ਗੁਣ (ਗੁਣ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (Laghu & Ruksha) |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਗਰਮੀ (Ushna) |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਤਿੱਖਾ (Katu) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਕੱਪਾ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ |
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕਢਾਹ (ਕੱਢ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਰੰਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਟਾਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਹ ਨਲੀਆਂ (Srotas) ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਢਾਹ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਭਰੰਗੀ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਸ਼ਵਾਸਹਾਰ) ਅਤੇ ਖੰਘ (ਕਾਸਹਰ) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਭਰੰਗੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ (Ushna) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਕੱਪਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਢਾਹ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਭਰੰਗੀ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਸ਼ਵਾਸਹਾਰ) ਅਤੇ ਖੰਘ (ਕਾਸਹਰ) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਭਰੰਗੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ (Ushna) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਕੱਪਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ