
ਭਰੰਗੀ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਕੱਢਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਭਰੰਗੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ (Clerodendrum serratum) ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਅਸਥਮਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੇ ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਦ ਇਸ ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਨਿਵਾਰਯ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਚਾਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡੂੰਘੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ (ਸ਼ਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਰੰਗੀ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਦੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਰਕ ਵਾਲੀ ਚਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ—ਪਹਿਲਾਂ ਤੀਖਣ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਬੀ ਗਰਮੀ—ਸਿੱਧਾ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ: ਕੌੜਾਪਨ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ (ਆਮ) ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਠੰਢੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕੇ।
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਇਸਦੀ ਕੌੜਾਪਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਠੰਢੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਰੰਗੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਰੰਗੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਲਕੇ, ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ | ਵਿਆਖਿਆ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) |
|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Katu & Tikta) |
| ਗੁਣ (ਗੁਣ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (Laghu & Ruksha) |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਗਰਮੀ (Ushna) |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਤਿੱਖਾ (Katu) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਕੱਪਾ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ |
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕਢਾਹ (ਕੱਢ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਰੰਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਟਾਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਹ ਨਲੀਆਂ (Srotas) ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਢਾਹ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਭਰੰਗੀ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਸ਼ਵਾਸਹਾਰ) ਅਤੇ ਖੰਘ (ਕਾਸਹਰ) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਭਰੰਗੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ (Ushna) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਕੱਪਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਢਾਹ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਭਰੰਗੀ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਭਰੰਗੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਸ਼ਵਾਸਹਾਰ) ਅਤੇ ਖੰਘ (ਕਾਸਹਰ) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਪਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਭਰੰਗੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਰੰਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ (Ushna) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਕੱਪਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਾਇਣ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਰਕਟਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਲੋਧਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਸਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ
ਲੋਧਰ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਭਾਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਸਾਈ ਗੁਣ ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਤਵਚਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਮਲਕੰਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਣਾ
ਕਮਲਕੰਦ (ਕਮਲ ਦਾ ਤਣਾ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਜੰਟ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਾਈਨਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ: ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਸ਼ਾਇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ