ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਵਾਤ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ (Bhallataka Taila) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ (Bhallataka Taila) ਇੱਕ ਖਾਸ ਦਵਾਈ ਦਾ ਤੇਲ ਹੈ ਜੋ ਪਵਿਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਲਾਤਕ (ਮਾਕਾਦਮੀਆ) ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ-ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਠ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਲ ਰਗੜਨ ਨਾਲ ਦਰਦ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਚੇ ਬੀਜਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ 'ਸੋਧਨ' (ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਤੇਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੇਲ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਤਿੱਖਣ (Tikshna) ਅਤੇ ਤਿਲਕਣ (Snigdha) ਗੁਣਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਮੜੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਹੱਡੀਆਂ (Asthi Dhatu) ਅਤੇ ਮਜ਼ਾ (Majja Dhatu) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ 'ਅਮ' (ਵਿਸ਼) ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਚੇਪਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕੱਫ (Kapha) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।
"ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤੇਲ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਠ ਠੰਡ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕਰਕੇ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਇਸ ਤੇਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖਣਤਾ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਫਸੀ ਹੋਈ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕੋਪ (Vata Vikar) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਈਟਿਕਾ, ਪਲੇਸੀ ਅਤੇ ਗਠੀਆ (Arthritis) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Punjabi Explanation) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Tikshna aur Kasara) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Laka aur Tikshna) |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਤੀਬਰ ਗਰਮੀ (Ushna - Tez Garmi) |
| ਵਿਪਕ (Vipaka) | ਤਿੱਖਾ (Tikshna) |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosha Karma) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ (Vata-Kapha Shamak) |
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਫੋਕਲ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਸਵੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੋਣ ਹੈ।
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਲਗਾਉਣ (Bahya Upyog) ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੀਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹਨੂੰ ਹਲਕੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਦਰਦਨਾਕ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਜਾਂ ਸੁੱਕੇ ਗਰਮ ਤੋਲੀਏ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਇਹ ਤੇਲ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨਰਮ ਹੈ ਜਾਂ ਸੋਜ (inflammation) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੋ। ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘਾਵਾਂ ਜਾਂ ਮੁਹਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਨਾ ਲਗਾਓ।
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦੇ ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ (FAQ)
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਜ (Shothahara) ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਸਾਈਟਿਕਾ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਨੂੰ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਲਗਾਉਣ (External Use) ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੀਣਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਲਗਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਸਾਈਟਿਕਾ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਕੀ ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਨੂੰ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੀਣਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਲਾਤਕ ਤੈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਲਗਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ