ਭਦਰਾ (Aerva lanata): ਪੱਥਰੀ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ

ਭਦਰਾ (Bhadra) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਭਦਰਾ (ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ Aerva lanata ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੂਤਰ ਪੱਥਰੀ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂਤਰਨ ਨਲੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਿੱਚ ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮੁੱਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਢੀ (Sheeta Virya) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ (Pitta) ਅਤੇ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਤ (Vata) ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

"ਭਦਰਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਮੂਤਰ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।"

ਭਦਰਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (ਦ੍ਰਵਯਗੁਣ) ਕੀ ਹਨ?

ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰੇਗੀ। ਭਦਰਾ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:

"ਭਦਰਾ ਦਾ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਸੁਆਦ ਇਸਨੂੰ ਮੂਤਰ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਭਦਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕੜਾਹ (ਕੱਥਾ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਇਸਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੜਾਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸੁਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ।

ਭਦਰਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਦਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਸ ਜਾਂ ਗੁੱਟੇ ਦਾ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਠੰਢ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।