ਬੰਧੁਕਾ (Bandhuka) ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਬੰਧੁਕਾ (Bandhuka) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬੰਧੁਕਾ (Bandhuka) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਬੰਧੁਕਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ Pentapetes phoenicea ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇਪਨ (ਪਿੱਤ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਸੀਤ ਵੀਰਯ' (ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ) ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਸਵਾਦ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਫੁੱਲ ਤੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਹਲਕੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੀ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਕਸਾਪਨ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਬੁਰੀ ਗਰਮੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਜੋ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਕਸਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: "ਬੰਧੁਕਾ ਦਾ ਮਿੱਠਾ-ਕਸਾਈ ਸਵਾਦ ਮਿਲਾਪ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"
ਬੰਧੁਕਾ ਦੇ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਬੰਧੁਕਾ ਦਾ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣਾਂ (ਰਸ, ਗੁਣ, ਵੀਰਯ, ਵਿਪਾਕ, ਪ੍ਰਭਾਵ) ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਮਧੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ), ਕਸ਼ਾਯਾ (ਕਸਾਈ) | ਮਿੱਠਾ ਹਿੱਸਾ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਸਾਈ ਹਿੱਸਾ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਗੁਣ) | ਸਯੁੰਗਾ (ਭਾਰੀ), ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸੀਤ (ਠੰਢਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ) | ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾਪਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਪ੍ਰਭਾਵ (ਖਾਸ ਅਸਰ) | ਦਹਸ਼ਮਾਨਾ (ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ) | ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਜਾਂ ਜਲਨ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। |
ਬੰਧੁਕਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਬੰਧੁਕਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਢਾਇਆ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ 'ਤੇ ਹੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਬੰਧੁਕਾ ਦਾ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਬੰਧੁਕਾ ਨੂੰ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਹਸ਼ਮਾਨਾ (ਜਲਨ ਘਟਾਉਣ) ਅਤੇ ਹ੍ਰਦਯ (ਦਿਲ ਲਈ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੰਧੁਕਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਬੰਧੁਕਾ ਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਢਾਇਆ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਬੰਧੁਕਾ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਬੰਧੁਕਾ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਣੇ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਠੰਢੇ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬੰਧੁਕਾ ਦਾ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਬੰਧੁਕਾ ਨੂੰ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਹਸ਼ਮਾਨਾ (ਜਲਨ ਘਟਾਉਣ) ਅਤੇ ਹ੍ਰਦਯ (ਦਿਲ ਲਈ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੰਧੁਕਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਬੰਧੁਕਾ ਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਢਾਇਆ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਬੰਧੁਕਾ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਬੰਧੁਕਾ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਣੇ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਠੰਢੇ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਕਪੂਰ: ਕਫ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਠੰਢਕ
ਕਪੂਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਠੰਢਕ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਗਨਿਮੰਥ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ਼
ਅਗਨਿਮੰਥ 3,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚੋਪਚੀਨੀ (ਗ੍ਰੇਵੀਆ ਏਸ਼ੀਐਟਿਕਾ): ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਚੋਪਚੀਨੀ 2,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪੀਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਲੁਬਰੀਕੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਏਲ (ਏਲਾਚੀ): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਏਲਾਚੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦੀ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਗੈਸ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੰਚਨਾਰ: ਥਾਇਰਾਇਡ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਆਯੁਰਵੇਦੀ ਹੱਲ
ਕੰਚਨਾਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ 'ਗ੍ਰੰਥੀ ਚਿਕਿਤਸਕ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਲਗੰਡ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਨ ਅਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਾਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇਲਾਜ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੋਕਿਲਾਖ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਕੋਕਿਲਾਖ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਕੌਵੇ ਦੀ ਅੱਖ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹੱਲ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੋਹਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ