ਬੰਧੂਕ (Bandhuka) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬੰਧੂਕ (Bandhuka) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕਿਉਂ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ (Bandhuka), ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ Pentapetes phoenicea ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪੀਲਾਪਨ (ਪਿੱਤ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਸੀਤ ਵਿਰਿਆ' (ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ) ਵਾਲੀ ਔਸ਼ਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਫੁੱਲ ਤੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੀੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਕਸੈਲਾਪਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਕਸਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: "ਬੰਧੂਕ ਦਾ ਮੀੱਠਾ-ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਸੰਯੋਗ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ।"
ਬੰਧੂਕ (Bandhuka) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਬੰਧੂਕ ਦਾ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣਾਂ (ਰਸ, ਗੁਣ, ਵਿਰਿਆ, ਵਿਪਾਕ, ਪ੍ਰਭਾਵ) ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਮਧੁਰਾ (ਮੀੱਠਾ), ਕਸ਼ਾਯ (ਕਸੈਲਾ) | ਮੀੱਠਾ ਹਿੱਸਾ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਸੈਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ/ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ), ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (ਤਾਕਤ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢਾ) | ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਸ਼ਾਯ (ਕਸੈਲਾ) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੀ ਕਸੈਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਪ੍ਰਭਾਵ (ਖਾਸ ਅਸਰ) | ਦਹਸ਼ਮਾਨ (ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੂ ਗਰਮੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਬੰਧੂਕ (Bandhuka) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਉਡਰ) ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਕੁਢਾ (ਕੱਢਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕਿਤੇ ਸੋਜ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਹੋਵੇ।
ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ, 1/2 ਤੋਂ 1 ਚੱਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਢਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਚਮਚ ਸੁੱਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਕੇ 1 ਕੱਪ ਤੱਕ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਬੰਧੂਕ (Bandhuka) ਦੀਆਂ ਆਮ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬਾਂ
ਬੰਧੂਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਆਮ ਸਵਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ:
ਬੰਧੂਕ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਦਹਸ਼ਮਾਨ' (ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਹ੍ਰਿਦਯ' (ਦਿਲ ਲਈ ਚੰਗਾ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੰਧੂਕ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੱਢਾ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੋਂ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬੰਧੂਕ (Bandhuka) ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਦਹਸ਼ਮਾਨ' (ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਹ੍ਰਿਦਯ' (ਦਿਲ ਲਈ ਚੰਗਾ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੰਧੂਕ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੱਢਾ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੋਂ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਓ।
ਬੰਧੂਕ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਬੰਧੂਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸੋਜ ਅਤੇ ਜਲਨ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ