ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ: ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ (Hadjod) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ?
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਹਾਜੋਦ' ਜਾਂ 'ਹੱਡ-ਤੋੜ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਟੌਨਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗੋਲੀ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਚਾਰ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ, ਮਾਸਲੇ ਵਰਗੇ ਹਰੇ ਤਣਿਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੋੜਨ 'ਤੇ ਚੁੱਪ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਕੌੜਾ-ਮੀठा ਰਸ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਾਜ਼ੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਚਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਦ ਤੁਰੰਤ ਘਟੇ, ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ' (ਹੱਡੀ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ) ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
"ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ 'ਮਧੁਰ' (ਮੀਠਾ) ਰਸ ਦੁਆਰਾ ਗਹਿਰੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਵਿੱਚ ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਚਯਾਪਚਯ (metabolism) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ, ਰਸ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਰਸਾਇਣਕ ਚਾਬੀ ਹੈ ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾ (marrow) ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦਾ ਗੁਣ ਸਾਰਣੀ (Properties Table)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Meaning) | ਹੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ (Effect on Bones) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) ਅਤੇ ਕੌੜਾ | ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ਼ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਤਵਚਾ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) | ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਵਸਾਓ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਔਸ਼ਧ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ 'ਸੰਧਾਨ' (ਜੋੜ) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਅਨਿਵਾਰਯ ਹੈ।"
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੱਡੀ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀ (ਪਾਲਿਆ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ), ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਰਸ, ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਹੱਡੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ।
ਕੀ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕੌੜਾ-ਮੀਠਾ ਅਤੇ ਗੁਣ ਗਰਮ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ।
ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹੱਡੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ), ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਰਸ, ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੀ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦੇ ਗਰਮ ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਧੁਰ-ਕੌੜੇ ਰਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਹੱਡੀ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ?
ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਾਇਣ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਰਕਟਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਲੋਧਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਸਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ
ਲੋਧਰ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਭਾਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਸਾਈ ਗੁਣ ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਤਵਚਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਮਲਕੰਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਣਾ
ਕਮਲਕੰਦ (ਕਮਲ ਦਾ ਤਣਾ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਜੰਟ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਾਈਨਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ: ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਸ਼ਾਇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ