
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ: ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ (Hadjod) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ?
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਹਾਜੋਦ' ਜਾਂ 'ਹੱਡ-ਤੋੜ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਟੌਨਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗੋਲੀ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਚਾਰ-ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ, ਮਾਸਲੇ ਵਰਗੇ ਹਰੇ ਤਣਿਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੋੜਨ 'ਤੇ ਚੁੱਪ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਕੌੜਾ-ਮੀठा ਰਸ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਾਜ਼ੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਚਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਦ ਤੁਰੰਤ ਘਟੇ, ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ' (ਹੱਡੀ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ) ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
"ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ 'ਮਧੁਰ' (ਮੀਠਾ) ਰਸ ਦੁਆਰਾ ਗਹਿਰੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਵਿੱਚ ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਚਯਾਪਚਯ (metabolism) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ, ਰਸ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਰਸਾਇਣਕ ਚਾਬੀ ਹੈ ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾ (marrow) ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦਾ ਗੁਣ ਸਾਰਣੀ (Properties Table)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Meaning) | ਹੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ (Effect on Bones) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) ਅਤੇ ਕੌੜਾ | ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ਼ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਤਵਚਾ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) | ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਵਸਾਓ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਔਸ਼ਧ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ 'ਸੰਧਾਨ' (ਜੋੜ) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਅਨਿਵਾਰਯ ਹੈ।"
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੱਡੀ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀ (ਪਾਲਿਆ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ), ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਰਸ, ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਹੱਡੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ।
ਕੀ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕੌੜਾ-ਮੀਠਾ ਅਤੇ ਗੁਣ ਗਰਮ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ।
ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹੱਡੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਨੂੰ ਪਾਊਡਰ (1/2-1 ਚਮਚ), ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਰਸ, ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੀ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦੇ ਗਰਮ ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਧੁਰ-ਕੌੜੇ ਰਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਹੱਡੀ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਅਸਥਿਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ?
ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ