
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼: ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਖੱਜ਼ਾ ਕਮੀ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ (Asanadi Kwath) ਕੀ ਹੈ?
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ (Asanadi Kwath) ਐਸ਼ਾਨਾ (ਸ਼ਿਸ਼ਮ) ਦੇ ਛਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ (Prameha) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਫ਼ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਸਾ-ਕੱਸਾ ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਠੰਢੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (Sheeta Virya) ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸਾਈ (Kashaya) ਅਤੇ ਕੌੜਾ (Tikta) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਤ ਦੇਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੁ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਫ਼ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ: ਕਸਾਈ ਸੁਆਦ ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਟ-ਛੇਰੇ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੌੜਾ ਸੁਆਦ ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਸੁਆਦ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ?
ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੇ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਕਸਾਈ (Kashaya), ਕੌੜਾ (Tikta) | ਕੱਟ-ਛੇਰੇ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਖੂਨ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ), ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਸਾਈ (ਸੁਖਾਵਾਂ) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਆਦ ਕਸਾਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (ਪ੍ਰਭਾਵ) | ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਫ਼ (ਕਾਫ਼) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਸਾਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਚ ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦਾ ਪਾਉਡਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਬਾਲੋ। ਇਸਨੂੰ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਾਣ ਲਓ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੇ ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ (FAQ)
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ (Prameha) ਅਤੇ ਖੱਜ਼ਾ ਜਾਂ ਤਵਚਾ ਸੰਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (Kushtha) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਉਡਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਅੱਧਾ ਗਲਾਸ ਬਚਣ ਤੱਕ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਖੁਰਾਕ ਵਧਾਓ।
ਕੀ ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਵਾਤ ਦੇਸ਼ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸਾਈ ਅਤੇ ਗੁਣ ਰੂਖਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਵਾਤ ਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਵਧਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ (Prameha) ਅਤੇ ਖੱਜ਼ੇ ਜਾਂ ਤਵਚਾ ਸੰਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (Kushtha) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਉਡਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਅੱਧਾ ਗਲਾਸ ਬਚਣ ਤੱਕ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਖੁਰਾਕ ਵਧਾਓ।
ਕੀ ਅਸਨਾਦੀ ਕਫ਼ ਵਾਤ ਦੇਸ਼ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸਾਈ ਅਤੇ ਗੁਣ ਰੂਖਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਵਾਤ ਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਵਧਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ