ਅਰਿਸ਼ਟਕ (ਸਾਬੁਣੀ ਦਾ ਸੇਬ) ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਅਰਿਸ਼ਟਕ (ਸਾਬੁਣੀ ਦਾ ਸੇਬ) ਦੇ ਲਾਭ: ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਫ਼ੀਕਾਰਕ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਰਿਸ਼ਟਕ (ਸਾਬੁਣੀ ਦਾ ਸੇਬ) ਕੀ ਹੈ?
ਅਰਿਸ਼ਟਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸਾਬੁਣੀ ਦਾ ਸੇਬ' ਜਾਂ 'ਰੀਠਾ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ਿਕ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਤਿੰਨਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵਧਾਏ।
ਇਹ ਛੋਟੇ, ਗੋਲੇ, ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂਣ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਫੇਨ (foam) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਬੁਣ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗਹਿਰੇ ਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ।
"ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸਤਹ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।"
ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦਾ ਤੀਖਣ (ਕੌੜਾ) ਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ 'ਸੈਪੋਨਿਨ' ਪਦਾਰਥ ਕੁਦਰਤੀ ਫੇਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਗੰਦਗੀ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
| ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Properties) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤੀਖਣ (ਕੌੜਾ) ਅਤੇ ਕਸਾਇ (ਸੁੱਕਾ) |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ/ਗੁਣ) | ਲੇਖਣ (ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰਯ (ਊਰਜਾ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) |
| ਵਿਪਾਕ (ਹਜਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਹਰ (ਵਾਤ, ਪਿੱਤ, ਕੱਫ਼ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ) |
ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 5-6 ਸੁੱਕੇ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ 1 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 2-3 ਘੰਟੇ ਭਿਉਂ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੁੰਘਰਾ ਅਤੇ ਫੇਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛਾਣ ਲਓ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੈਂਪੂ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਸਾਜ ਕਰੋ। ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ (dandruff) ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ਲਈ, ਇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਧੋਣ ਨਾਲ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਹਟਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਰਸਾਇਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਲਈ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਮੈਂ ਕੱਚੇ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੇ ਫਲ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਕੱਚੇ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੇ ਫਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਖਾਓ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਜਾਂ ਬੇਲੋੜੀ ਉਲਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਵਰਤੋਂ (ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ) ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਦਾਇਤ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਕੀ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਲ ਧੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਣੀ (ਜੋ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਭਿਉਂਣ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ) ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਲ ਧੋਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੈਲਪ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ?
ਤਾਜ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਣੀ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ 2-3 ਦਿਨ ਤੱਕ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਹਰ ਵਾਰ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਮੈਂ ਕੱਚੇ ਸਾਬੁਣੀ ਦੇ ਫਲ (ਅਰਿਸ਼ਟਕ) ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਕੱਚੇ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਕੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਲ ਧੋਣੇ ਚੰਗੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂਣ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤਰਲ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਲ ਧੋਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦੇ ਫਲ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ?
ਤਾਜ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਰਿਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਣੀ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ 2-3 ਦਿਨ ਤੱਕ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਹਰ ਵਾਰ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ