ਅਰਦਕ (ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ) ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਅਰਦਕ (ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ) ਦੇ ਲਾਭ: ਪਾਚਨ, ਝੱਟਕੇ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਰਦਕ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਅਰਦਕ ਤਾਜ਼ੇ ਅਦਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕੇ ਅਦਰਕ (ਸੋਂਠ) ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਝੱਟਕੇ (ਵਮਨ) ਅਤੇ ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਰਦਕ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਜੀਭ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਲਨ ਇਸਦੇ ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਰਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੱਥ: ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਰਦਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਕਸ਼ਾਯ ਔਸ਼ਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸੁੱਕੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਲਕਿ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਸਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਏ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਦਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਅਰਦਕ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ, ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ) ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਪਰ ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ) ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣ ਹੈ, ਜੋ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਕ-ਟੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਦਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਾਰਣੀ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Punjabi Explanation) |
|---|---|
| ਰਸ (Taste) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ ਕਸਾਇ (ਖੁੱਟਾ) - ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Potency) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) - ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Qualities) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ) - ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Post-digestive Effect) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) - ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ (Dosha Action) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਅਰਦਕ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਦਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਾਹ ਵਿੱਚ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਚਾਟ ਪੁੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਝੱਟਕੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਰਦਕ ਦਾ ਰਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚੰਗਾ ਫ਼ਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਸਾਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ (ਅਰਦਕ) ਸੁੱਕੇ ਅਦਰਕ (ਸੋਂਠ) ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਤਾਜ਼ੀ ਅਦਰਕ (ਅਰਦਕ) ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਝੱਟਕੇ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਸਰਦੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ (ਸੋਂਠ) ਵਧੇਰੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ।
ਕੀ ਅਰਦਕ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਦਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੈਸਟਰਿਕ ਜਲਨ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਕਰੋ।
ਅਰਦਕ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਇੰਚ ਦੀ ਤਾਜ਼ੀ ਅਦਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਖਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਚਾਹ, ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਸਲਾਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਲਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ (ਅਰਦਕ) ਸੁੱਕੇ ਅਦਰਕ (ਸੋਂਠ) ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਤਾਜ਼ੀ ਅਦਰਕ (ਅਰਦਕ) ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਝੱਟਕੇ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਸਰਦੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੁੱਕਾ ਅਦਰਕ (ਸੋਂਠ) ਵਧੇਰੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ।
ਕੀ ਅਰਦਕ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਦਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੈਸਟਰਿਕ ਜਲਨ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਕਰੋ।
ਅਰਦਕ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਇੰਚ ਦੀ ਤਾਜ਼ੀ ਅਦਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਖਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਚਾਹ, ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਸਲਾਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਲਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਰਸਨੈਰੰਦਾਦੀ ਕੁਆਥ: ਕਮਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਕਿਯਾਟਿਕਾ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਰਸਨੈਰੰਦਾਦੀ ਕੁਆਥ ਕਮਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਕਿਯਾਟਿਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਨੀਲਿਬ੍ਰਿੰਗਾਦੀ ਤੇਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਟੇ ਬਾਲ ਅਤੇ ਬਾਲ ਝੜਨ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਨੀਲਿਬ੍ਰਿੰਗਾਦੀ ਤੇਲ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਝੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸਦੀ 'ਸ਼ੀਤ ਵਿਰਯ' (ਠੰਡੀ ਤਾਕਤ) ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੁਸਤਾ (Cyperus rotundus) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਾਚਨ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ
ਮੁਸਤਾ ਐਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਲੋੜਾ ਪਾਣੀ ਸੋਖ ਕੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੀਤਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਤੰਗਾਸਵਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਭਾਰੀ ਮਹੀਨਵਾਰੀ ਅਤੇ ਲਿਊਕੋਰੀਆ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਪਤੰਗਾਸਵਾ ਭਾਰੀ ਮਹੀਨਵਾਰੀ ਅਤੇ ਲਿਊਕੋਰੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਤਰਲ ਹੈ ਜੋ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸੂਜਨ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਰਤੋਂ
ਪੁਨਰਨਵਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਜਨ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਘਟਾਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਸਤੂ (ਛਾਚ) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਾਚਨ, ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ
ਮਸਤੂ ਜਾਂ ਛਾਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ