ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪੇਟ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹੋਂ ਵਿਸ਼ ਕੱਢਣ ਦਾ ਦੇਸੀ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਕੀ ਹੈ?
ਪਟਵਾਚੀਰਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Prickly Chaff Flower ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ Achyranthes aspera ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਹਲਕਾ ਟਾਨਿਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਆਮਾ) ਨੂੰ ਖੁਰਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਗੁਣ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉੱਗਦਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਦੇ ਬੀਜ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਚਿਪਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਝਾੜਨ 'ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੇ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੰਬੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ 'ਰਸਾਇਣ' (Rejuvenator) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
ਪਟਵਾਚੀਰਾ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕੌਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਚੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾਪਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਗਰਮਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ 'ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਿਆ' (ਗਰਮ ਤਾਕਤ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੂਖਮ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ
| ਗੁਣ | ਵੇਰਵਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) |
|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਕੌਵਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ |
| ਗੁਣ (ਪ੍ਰਭਾਵ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (ਖੁਰਚਣ ਵਾਲਾ) |
| ਵੀਰਿਆ (ਤਾਕਤ) | ਗਰਮ (Ushna) |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕੱਟੂ (ਪਿੱਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਪਟਵਾਚੀਰਾ ਦਾ ਸੇਵਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਾੜ੍ਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਤਿੱਖੀ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ, ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਅਨੁਭਵੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਚੀਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (ਲੇਖਨ) ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਦਾ ਚੂਰਨ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਪਟਵਾਚੀਰਾ ਦਾ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਲਈ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਹਕੀਮ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ।
ਕੀ ਪਟਵਾਚੀਰਾ (Apamarga) ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਟਵਾਚੀਰਾ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਿਆ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਾਇਣ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਰਕਟਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਲੋਧਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਸਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ
ਲੋਧਰ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਭਾਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਸਾਈ ਗੁਣ ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਤਵਚਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਮਲਕੰਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਣਾ
ਕਮਲਕੰਦ (ਕਮਲ ਦਾ ਤਣਾ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਜੰਟ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਾਈਨਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ: ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਸ਼ਾਇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ