ਅਜਮੋਦਾ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਅਜਮੋਦਾ: ਗੈਸ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਪੇਟ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਹੱਲ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਜਮੋਦਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਅਜਮੋਦਾ (Ajmoda) ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਤਿੱਖੀ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੈਸ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਪੇਟ ਲਈ 'ਕੁਦਰਤੀ ਐਂਟੀਸਿਡ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ, ਅਧਿਆਏ 18) ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਉਸ਼ਣ' (ਗਰਮ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਸਤ ਪਾਚਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਹੈ।
ਅਜਮੋਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ 2,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਜਮੋਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ 'ਵਾਤਹਰ' (ਗੈਸ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ) ਹੈ ਜੋ ਕੱਫ਼ ਦੀ ਭਾਰੀਪਨ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੀਆਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੱਫ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਸਤ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਦੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਰੂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿੱਤ-ਪ੍ਰਵਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤਿੱਖਾਪਨ ਜਾਂ ਤਵਚਾ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ ਟਿਪ: ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਾ ਚਬਾਓ।
ਕੱਫੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਮੋਦਾ ਕਦੋਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇ ਜੋ ਆਮ ਲੈਕਸੇਟਿਵ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕੜਨ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਮੋਦਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਚਨ ਮੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਟ ਭਾਰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਮੋਦਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਧਰਮ)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਫ਼ਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਅਜਮੋਦਾ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਅਜਮੋਦਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਿੱਖਾਪਨ (Acidity) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤਿੱਖਾਪਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 1/2 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਠੰਢੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਜਮੋਦਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਫ਼ ਰਿਤੂ (ਸਰਦੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਦਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਹ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਚਯਾਪਚਯ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਜਮੋਦਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਅਜਮੋਦਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾਪਨ ਪੇਟ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਹਲਕੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਅਜਮੋਦਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਿੱਖਾਪਨ (Acidity) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤਿੱਖਾਪਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 1/2 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਠੰਢੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਜਮੋਦਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਫ਼ ਰਿਤੂ (ਸਰਦੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਦਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਹ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਚਯਾਪਚਯ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਜਮੋਦਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਅਜਮੋਦਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾਪਨ ਪੇਟ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਹਲਕੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ