ਅਗਨੀਮੰਥਾ (Agnimantha): ਪਾਚਨ ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤਰੀਕਾ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਗਨੀਮੰਥਾ (Agnimantha) ਕੀ ਹੈ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ (Agnimantha) ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇਹ 3,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਫਾਰਮੂਲੇ 'ਦਸਮੂਲ' (Dashamoola) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਅੱਗ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਜੀਰਨ ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜੜ੍ਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸਦਾ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਕੱਛਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ (Ama) ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
"ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਰਕ ਹੈ।"
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੀਆਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (Dravyaguna)
ਇਸ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਇਸਦੇ ਰਸ, ਗੁਣ, ਵੀਰਯ ਅਤੇ ਵਿਪਾਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਇਸਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ:
| ਗੁਣ (Quality) | ਮੁੱਲ (Value) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ (Impact) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਤਿਕਤ (Tikta - ਕੌੜਾ) | ਇਸਦਾ ਕੌੜਾਪਨ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਘੋਲਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (Laghu - ਹਲਕਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (Ushna - ਗਰਮ) | ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (Katu - ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਤਿੱਖਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। |
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਯੋਗ
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦੀ ਡਾਕਟਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ:
- ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ: ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸ ਕਰਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਦੀ ਹੈ।
- ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰ ਲਈ: ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪਾਊਡਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਕਫ਼ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦਾ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਵਾਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ (ਗਰਮੀ) ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਤਿੱਖੇ ਘੋਲ (ਜਿਵੇਂ ਘਿਓ) ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੇਦੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹਨ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ, ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ (ਵਾਤ ਰੋਗ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ (Ama) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੌੜੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਗੁਣ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੀ ਤਾਕਤ (Virya) ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦਾ ਵੀਰਯ 'ਉਸ਼ਨ' (ਗਰਮ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹਨ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ, ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ (ਵਾਤ ਰੋਗ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ (Ama) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੌੜੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਗੁਣ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦੀ ਤਾਕਤ (Virya) ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਅਗਨੀਮੰਥਾ ਦਾ ਵੀਰਯ 'ਉਸ਼ਨ' (ਗਰਮ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ