ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ: ਭੁੱਖ, ਕਫ਼ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ (Ardraka Svarasa) ਕੀ ਹੈ?
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ 'ਅਦਰਕ ਸਵਰਸ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣ, ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਰਦਾਰ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੈਸ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ, ਅਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕਟੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਯਾਪਚ (metabolism) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ (Ardraka Svarasa) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਚਯਾਪਚ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਫ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਤੀਖਣ | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤੀਵਰ ਪ੍ਰਭਾਵ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਊਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰ্য (ਤਾਸੀਰ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਠੰਡ ਅਤੇ ਕੰਬਣੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਸ਼ਾਮਕ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ (Ardraka Svarasa) ਕਿਵੇਂ ਲਵਾਂ?
ਅਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਰਸ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਣ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੱਟਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ (2-3 ਬੂੰਦਾਂ) ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲੈਣ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ?
ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਕਫ਼ ਪਿਘਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ (ਅੱਧੇ ਚਮਚ ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਤਿੱਖਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਖੰਘ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਜੀ ਹਾਂ, ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੰਘ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਲਈ ਰਾਹਤਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਅਸਰ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲੈਣ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ?
ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਕਫ਼ ਪਿਘਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ (ਅੱਧੇ ਚਮਚ ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਤਿੱਖਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਖੰਘ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਜੀ ਹਾਂ, ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੰਘ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਲਈ ਰਾਹਤਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਅਸਰ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ