ശടി (Hedychium spicatum)
ആയുർവേദ ഔഷധം
ശടി (Hedychium spicatum): ശ്വസന ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം നീക്കാനും ഉള്ള പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരം
വിദഗ്ധ പരിശോധിതം
AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്
ശടി എന്താണ്? ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ എന്തൊക്കെ?
ശടി (Shati) എന്നത് ശ്വസന വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും, ഉറച്ചുപോയ കഫം പുറന്തള്ളാനും, ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന ശ്വാസകോശ അണുബാധകൾ തടയാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുർവ്വേദ മൂലികയാണ്. ഹെഡിക്കിയം സ്പൈക്കേറ്റം (Hedychium spicatum) എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിന്റെ കിഴങ്ങ് (rhizome) കാമ്പർ, യൂക്കാലിപ്റ്റസ് എന്നിവയുടെ മണം പോലെയാണ്. ഇതിന്റെ മണം ശ്വസിക്കുന്നതോ കഴിക്കുന്നതോ വഴി ഉടനെ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു.
ചരക സംഹിത പോലുള്ള പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ശടിയെ വെറുമൊരു മരുന്നായി മാത്രം കാണാതെ, അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കുകയും ശ്വാസകോശങ്ങളെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി പരിഗണിക്കുന്നു. മറ്റ് സാധാരണ മൂലികകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ശടിയുടെ തീവ്രമായ ഉഷ്ണശക്തി വഴിയാണ് അത് തണുത്ത മരുന്നുകൾക്ക് പോലും മാറാത്ത ആഴത്തിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയ കഫം തകർക്കുന്നത്.
ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഒരു വസ്തുത: ചരക സംഹിതയിൽ ശടിയെ 'കഫ ഘ്ന' (കഫം നശിപ്പിക്കുന്നവ) ഗണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ശ്വസന വ്യവസ്ഥയിലെ അമിത മൂലകങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ശടിയുടെ ആയുർവ്വേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
ശടിയുടെ പ്രധാന രസങ്ങൾ കടുക്കും (തിക്തം) കടുക്കും (കടുക്ക) ആണ്. ഇതിന്റെ വീര്യം (ശക്തി) ഉഷ്ണമാണ്. ഈ പ്രത്യേകതകൾ ശരീരത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള കലകളിലേക്ക് എത്താനും, വിഷാംശങ്ങളെ ലയിപ്പിക്കാനും, വയറിൽ ഭാരം തോന്നിക്കാതെ ശരീര സന്തുലനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.
| ഗുണങ്ങൾ (സംസ്കൃതം) | വിവരണം | ശരീരത്തിലുള്ള പ്രഭാവം |
|---|---|---|
| രസ (ചേരുവ) | കടുക്ക (തിക്തം), കടുക്ക (കടുക്ക) | വിപാകം വർദ്ധിപ്പിക്കുക, സ്രോതസ്സുകളെ വൃത്തിയാക്കുക, അമിത കഫം നശിപ്പിക്കുക. |
| ഗുണ (ഗുണനിലവാരം) | ലഘു (ഹ്രസ്വം) | വേഗത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, ശരീരത്തിൽ ഭാരം ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. |
| വീര്യ (ശക്തി) | ഉഷ്ണ (ചൂടുള്ള) | അമിതമായ കഫം, വായു പ്രകൃതങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. |
| വിപാക (രൂപാന്തരം) | കടുക്ക (തിക്തം) | ദഹന പ്രക്രിയയെ സഹായിക്കുന്നു, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വിഷാംശങ്ങൾ പുറന്തള്ളുന്നു. |
ശടിയുടെ ഉഷ്ണശക്തി മൂലം ഇത് ശീതളമായ കാലാവസ്ഥയിലോ, ശ്വസന രോഗങ്ങൾ ഉള്ളവർക്കോ വളരെ ഫലപ്രദമാണ്. എന്നാൽ, ഇതിന്റെ ശക്തി കാരണം എല്ലാവരും ദിവസവും ഇത് കഴിക്കേണ്ടതില്ല.
ശടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?
ശടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ പ്രകൃതവും (ദോഷം) രോഗാവസ്ഥയും കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. അമിതമായ ഉഷ്ണശക്തിയുള്ളതുകൊണ്ട്, ഉദരത്തിൽ അസിഡിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ പൈത്താ ദോഷം (പിത്തം) കൂടുതലുള്ളവർ ഇത് ജാഗ്രതയോടെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ. സാധാരണയായി ഇത് തേൻ, മധുരം, അല്ലെങ്കിൽ എണ്ണയോടൊപ്പം ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ഓർക്കുക: ശടി സ്വയം മരുന്ന് കഴിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, അനുയോജ്യമായ മൂലികകളോടൊപ്പം ചേർത്ത് വൈദ്യന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതം.
ശടി പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
ശടി സാധാരണയായി ശൈത്യകാലത്തോ ശ്വസന രോഗങ്ങൾ ഉള്ള സമയത്തോ ചുരുക്കം ദിവസത്തേക്ക് മാത്രം കഴിക്കാൻ സുരക്ഷിതമാണ്. ഇതിന്റെ ഉഷ്ണ സ്വഭാവം കാരണം ഇത് ദിവസവും കഴിക്കുന്ന ഒരു ടോൺ ഏകദേശം അല്ല. ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ മാത്രമോ ചുരുക്കം ദിവസത്തേക്കോ മാത്രമേ ഇത് ഉപയോഗിക്കാവൂ.
അസിഡിറ്റി ഉള്ളവർക്ക് ശടി കഴിക്കാം?
സജീവമായ അസിഡിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായ പിത്തം (പൈത്താ) ഉള്ളവർ ശടി ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ, ഗുണപ്രദമായ ഗുണങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി, ഇത് ഗ്യാസ് അല്ലെങ്കിൽ പാലോടൊപ്പം ചേർത്ത് കഴിക്കുക. ഇത് ഉഷ്ണത കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ശടി പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
ശടി സാധാരണയായി ശൈത്യകാലത്തോ ശ്വസന രോഗങ്ങൾ ഉള്ള സമയത്തോ ചുരുക്കം ദിവസത്തേക്ക് മാത്രം കഴിക്കാൻ സുരക്ഷിതമാണ്. ഇതിന്റെ ഉഷ്ണ സ്വഭാവം കാരണം ഇത് ദിവസവും കഴിക്കുന്ന ഒരു ടോൺ ഏകദേശം അല്ല.
അസിഡിറ്റി ഉള്ളവർക്ക് ശടി കഴിക്കാം?
സജീവമായ അസിഡിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായ പിത്തം ഉള്ളവർ ശടി ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ, ഇത് ഗ്യാസ് അല്ലെങ്കിൽ പാലോടൊപ്പം ചേർത്ത് കഴിക്കുക.
ശടി എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?
ശടി പ്രധാനമായും ശ്വസന ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും, ഉറച്ചുപോയ കഫം നീക്കാനും, ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന ശ്വാസകോശ അണുബാധകൾ തടയാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ
മധു മണ്ഡൂരം: രക്തക്കുറവ് മാറാനും ഇരുമ്പ് നൽകാനും ഉള്ള പ്രാചീന ഔഷധം
രക്തക്കുറവ് മാറാനും ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ ഇരുമ്പ് ലഭിക്കാനും മധു മണ്ഡൂരം ഒരു പ്രാചീന ഔഷധമാണ്. തേനോട് ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന ഈ ഔഷധം ഇരുമ്പിനെ ശരീരത്തിൽ എളുപ്പത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
വൈശ്വാനര ചൂർണ്ണം: പഴയകാല പച്ചമരുന്ന് കോമ്പൗണ്ട്, കോൺസ്റ്റിപ്പേഷനും ദഹനക്കുറവും മാറ്റാൻ
വൈശ്വാനര ചൂർണ്ണം ദഹനാഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കാനും കടുത്ത മലബന്ധം മാറ്റാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പഴയകാല ഔഷധമാണ്. വാതവും കഫവും സന്തുലിതമാക്കുന്ന ഇത്, ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ബന്ധുക: ശരീരത്തിലെ ചൂട് കുറയ്ക്കാനും ത്വചാ രോഗങ്ങൾക്കും ഉള്ള പ്രകൃതിദത്ത ചികിത്സ
ബന്ധുക എന്ന ചെടിയിലെ ചുവന്ന പൂക്കൾ ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂടും പിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരമാണ്. ചരകസംഹിതയിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ മരുന്നിന് ത്വചയ്ക്ക് തണുപ്പ് നൽകാനും മുറിവുകൾ ഉണക്കാനും കഴിയും.
2 മിനിറ്റ് വായന
രക്തമൂല: ആയുർവേദത്തിൽ ദഹനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഉള്ള ഗുണങ്ങൾ
രക്തമൂല (Plumbago rosea) ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം ശമിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ ആയുർവേദ ഔഷധമാണ്. ഇതിന്റെ ചുവപ്പ് വേരുകൾക്ക് കടുത്ത രുചിയും ചൂടും ഉണ്ട്, ഇത് ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
വൃദ്ധി: ആയുർവേദത്തിലെ സ്വാഭാവിക സമ്മർദ്ദത്തിനും വീർപ്പിനുമുള്ള മരുന്നും ഗുണങ്ങളും
വൃദ്ധി എന്ന ആയുർവേദ ഔഷധം സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും ശരീരത്തിന് തണുപ്പ് നൽകാനും സഹായിക്കുന്നു. ചരക സമ്ഹിത പ്രകാരം ഇത് ശരീരത്തിലെ ഏഴ് ധാതുക്കളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന രസായനമാണ്.
2 മിനിറ്റ് വായന
ചീരയുടെ ഗുണങ്ങൾ: പിത്തം ശമിപ്പിക്കാനും ചർമ്മ ആരോഗ്യത്തിനും आयुर्वेदिक उपाय
ആയുർവേദത്തിൽ ചീരയെ ശീത വീര്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന പിച്ച ശമന ഔഷധമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഇതിലെ കഷായ, മധുര രസങ്ങൾ ചർമ്മത്തിലെ വീക്കവും അമിത ചൂടും അകറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും
ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക