ശടി (Hedychium spicatum)
ആയുർവേദ ഔഷധം
ശടി (Hedychium spicatum): ശ്വസന ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം നീക്കാനും ഉള്ള പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരം
വിദഗ്ധ പരിശോധിതം
AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്
ശടി എന്താണ്? ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ എന്തൊക്കെ?
ശടി (Shati) എന്നത് ശ്വസന വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും, ഉറച്ചുപോയ കഫം പുറന്തള്ളാനും, ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന ശ്വാസകോശ അണുബാധകൾ തടയാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുർവ്വേദ മൂലികയാണ്. ഹെഡിക്കിയം സ്പൈക്കേറ്റം (Hedychium spicatum) എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിന്റെ കിഴങ്ങ് (rhizome) കാമ്പർ, യൂക്കാലിപ്റ്റസ് എന്നിവയുടെ മണം പോലെയാണ്. ഇതിന്റെ മണം ശ്വസിക്കുന്നതോ കഴിക്കുന്നതോ വഴി ഉടനെ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു.
ചരക സംഹിത പോലുള്ള പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ശടിയെ വെറുമൊരു മരുന്നായി മാത്രം കാണാതെ, അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കുകയും ശ്വാസകോശങ്ങളെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി പരിഗണിക്കുന്നു. മറ്റ് സാധാരണ മൂലികകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ശടിയുടെ തീവ്രമായ ഉഷ്ണശക്തി വഴിയാണ് അത് തണുത്ത മരുന്നുകൾക്ക് പോലും മാറാത്ത ആഴത്തിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയ കഫം തകർക്കുന്നത്.
ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഒരു വസ്തുത: ചരക സംഹിതയിൽ ശടിയെ 'കഫ ഘ്ന' (കഫം നശിപ്പിക്കുന്നവ) ഗണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ശ്വസന വ്യവസ്ഥയിലെ അമിത മൂലകങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ശടിയുടെ ആയുർവ്വേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
ശടിയുടെ പ്രധാന രസങ്ങൾ കടുക്കും (തിക്തം) കടുക്കും (കടുക്ക) ആണ്. ഇതിന്റെ വീര്യം (ശക്തി) ഉഷ്ണമാണ്. ഈ പ്രത്യേകതകൾ ശരീരത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള കലകളിലേക്ക് എത്താനും, വിഷാംശങ്ങളെ ലയിപ്പിക്കാനും, വയറിൽ ഭാരം തോന്നിക്കാതെ ശരീര സന്തുലനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.
| ഗുണങ്ങൾ (സംസ്കൃതം) | വിവരണം | ശരീരത്തിലുള്ള പ്രഭാവം |
|---|---|---|
| രസ (ചേരുവ) | കടുക്ക (തിക്തം), കടുക്ക (കടുക്ക) | വിപാകം വർദ്ധിപ്പിക്കുക, സ്രോതസ്സുകളെ വൃത്തിയാക്കുക, അമിത കഫം നശിപ്പിക്കുക. |
| ഗുണ (ഗുണനിലവാരം) | ലഘു (ഹ്രസ്വം) | വേഗത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, ശരീരത്തിൽ ഭാരം ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. |
| വീര്യ (ശക്തി) | ഉഷ്ണ (ചൂടുള്ള) | അമിതമായ കഫം, വായു പ്രകൃതങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. |
| വിപാക (രൂപാന്തരം) | കടുക്ക (തിക്തം) | ദഹന പ്രക്രിയയെ സഹായിക്കുന്നു, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വിഷാംശങ്ങൾ പുറന്തള്ളുന്നു. |
ശടിയുടെ ഉഷ്ണശക്തി മൂലം ഇത് ശീതളമായ കാലാവസ്ഥയിലോ, ശ്വസന രോഗങ്ങൾ ഉള്ളവർക്കോ വളരെ ഫലപ്രദമാണ്. എന്നാൽ, ഇതിന്റെ ശക്തി കാരണം എല്ലാവരും ദിവസവും ഇത് കഴിക്കേണ്ടതില്ല.
ശടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?
ശടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ പ്രകൃതവും (ദോഷം) രോഗാവസ്ഥയും കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. അമിതമായ ഉഷ്ണശക്തിയുള്ളതുകൊണ്ട്, ഉദരത്തിൽ അസിഡിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ പൈത്താ ദോഷം (പിത്തം) കൂടുതലുള്ളവർ ഇത് ജാഗ്രതയോടെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ. സാധാരണയായി ഇത് തേൻ, മധുരം, അല്ലെങ്കിൽ എണ്ണയോടൊപ്പം ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ഓർക്കുക: ശടി സ്വയം മരുന്ന് കഴിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, അനുയോജ്യമായ മൂലികകളോടൊപ്പം ചേർത്ത് വൈദ്യന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതം.
ശടി പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
ശടി സാധാരണയായി ശൈത്യകാലത്തോ ശ്വസന രോഗങ്ങൾ ഉള്ള സമയത്തോ ചുരുക്കം ദിവസത്തേക്ക് മാത്രം കഴിക്കാൻ സുരക്ഷിതമാണ്. ഇതിന്റെ ഉഷ്ണ സ്വഭാവം കാരണം ഇത് ദിവസവും കഴിക്കുന്ന ഒരു ടോൺ ഏകദേശം അല്ല. ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ മാത്രമോ ചുരുക്കം ദിവസത്തേക്കോ മാത്രമേ ഇത് ഉപയോഗിക്കാവൂ.
അസിഡിറ്റി ഉള്ളവർക്ക് ശടി കഴിക്കാം?
സജീവമായ അസിഡിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായ പിത്തം (പൈത്താ) ഉള്ളവർ ശടി ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ, ഗുണപ്രദമായ ഗുണങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി, ഇത് ഗ്യാസ് അല്ലെങ്കിൽ പാലോടൊപ്പം ചേർത്ത് കഴിക്കുക. ഇത് ഉഷ്ണത കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ശടി പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
ശടി സാധാരണയായി ശൈത്യകാലത്തോ ശ്വസന രോഗങ്ങൾ ഉള്ള സമയത്തോ ചുരുക്കം ദിവസത്തേക്ക് മാത്രം കഴിക്കാൻ സുരക്ഷിതമാണ്. ഇതിന്റെ ഉഷ്ണ സ്വഭാവം കാരണം ഇത് ദിവസവും കഴിക്കുന്ന ഒരു ടോൺ ഏകദേശം അല്ല.
അസിഡിറ്റി ഉള്ളവർക്ക് ശടി കഴിക്കാം?
സജീവമായ അസിഡിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായ പിത്തം ഉള്ളവർ ശടി ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അല്ലെങ്കിൽ, ഇത് ഗ്യാസ് അല്ലെങ്കിൽ പാലോടൊപ്പം ചേർത്ത് കഴിക്കുക.
ശടി എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?
ശടി പ്രധാനമായും ശ്വസന ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും, ഉറച്ചുപോയ കഫം നീക്കാനും, ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന ശ്വാസകോശ അണുബാധകൾ തടയാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ
പർപ്പടകം: പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഔഷധം
പർപ്പടകം പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ ആയുർവേദ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിത പ്രകാരം വേനൽക്കാലത്തെ അഗ്നിജന്യ അസന്തുലിതാവസ്ഥകൾക്ക് ഇത് പ്രകൃതിദത്തമായ പരിഹാരമാണ്.
2 മിനിറ്റ് വായന
കറഞ്ച (കുടുമ്പം): കഫ ദോഷം, ത്വക്ക് രോഗങ്ങൾ, വണ്ണം കുറയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധം
കറഞ്ച (കുടുമ്പം) ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, കഫം മൂലമുള്ള വണ്ണം, രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഫലപ്രദമായ ഒരു ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയിൽ ഇതിനെ 'ചർമ്മ രോഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2 മിനിറ്റ് വായന
മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി: രക്തശുദ്ധി ചെയ്ത് ചർമ്മാരോഗ്യം നൽകുന്ന പ്രാചീന മരുന്നാണിത്
ചരക സംഹിതയിൽ പറയുന്ന പ്രകാരം, മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി രക്തം വൃത്തിയാക്കാനും ചർമ്മത്തിലെ മുഖക്കുരു, പാടുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മാറ്റാനും ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ഔഷധമാണ്. ഇതിലെ ശീത വീര്യം ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂടും പിത്തദോഷവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
കുരുമുള (നിംഫിയ): പിത്തദോഷം കുറയ്ക്കാൻ പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരം | ആയുർവേദ നിർദ്ദേശങ്ങൾ
കുരുമുള (നിംഫിയ) പിത്തദോഷം ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതിദത്ത ഔഷധമാണ്. ചർമ്മത്തിലെ ചുളുപ്പും പൊള്ളലും 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ കുറയ്ക്കാൻ ഇതിന് കഴിയുമെന്ന് ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പറയുന്നു.
1 മിനിറ്റ് വായന
തേജപ്പത്ത് (തമലപ്പത്ത്): കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ആയുർവേദ ദഹന ടോണിക്
തേജപ്പത്ത് വെറുമൊരു സുഗന്ധദ്രവ്യമല്ല, ഇത് കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തമായ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇത് ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ത്വക് (ദാലചീനി): ശീതളതയും വീക്കവും കുറയ്ക്കാനും മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും പ്രകൃതിദത്ത മാർഗ്ഗം
ത്വക് അഥവാ ദാലചീനി ശരീരത്തിലെ അഗ്നി താപം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം, വാതം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ദിവസവും ചെറിയ അളവിൽ കഴിക്കുന്നത് മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും
ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക