
സരസ്വതാരഷ്ടം: ഓർമ്മയും ഏകാഗ്രതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ആയുർവ്വദ ഔഷധം
വിദഗ്ധ പരിശോധിതം
AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്
സരസ്വതാരഷ്ടം എന്നാൽ എന്താണ്? ഇത് എങ്ങനെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?
ഓർമ്മശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാനും അമിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുർവ്വദ ഔഷധമാണ് സരസ്വതാരഷ്ടം. ഇത് ഒരു സാധാരണ ഔഷധക്കാപ്പി പോലെയല്ല; മറിച്ച്, പ്രകൃതിദത്തമായ ഒരു പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയയിലൂടെ (Fermentation) കടന്നുപോകുന്ന ഒരു ദ്രാവക രൂപത്തിലുള്ള ഔഷധമാണ്. ഈ പ്രക്രിയ മൂലം മൂലികകളിലെ ഔഷധഗുണങ്ങൾ ശരീരത്തിന് എളുപ്പിൽ ആഗിരണം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറുന്നു.
ചരകസംഹിത ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇതിനെ 'മേധ്യ രസായനം' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത് ബുദ്ധിയെയും മനസ്സിനെയും നവീകരിക്കുന്ന ഔഷധം. ബ്രഹ്മി (Bacopa monnieri) ആണ് ഇതിലെ പ്രധാന ചേരുവ. ഇതിനൊപ്പം ചിറ്റമൃത് (Guduchi), ഇരുവേലി (Yashtimadhu) തുടങ്ങിയവയും ചേർത്ത്, പഞ്ചസാരയോ ശർക്കരയോ ചേർത്ത് പുളിപ്പിച്ചാണ് ഈ മധുരവും അല്പം പുളിരുചിയുമുള്ള ഔഷധദ്രാവകം നിർമ്മിക്കുന്നത്.
"ബ്രഹ്മിയുടെ പോഷകഗുണങ്ങളെ തലച്ചോറിലേക്ക് നേരിട്ടെത്തുന്ന വിധത്തിൽ മാറ്റി, മാനസിക വ്യക്തതയും സ്ഥിരതയും നൽകുന്ന ഒരു ഫെർമെന്റഡ് ടോണിക്കാണ് സരസ്വതാരഷ്ടം."
ഈ ഔഷധം കഴിക്കുമ്പോൾ, പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയ മൂലം ഭാരമേറിയ തന്മാത്രകൾ ലഘുവായി മാറുന്നു. ഇത് ജഠരാഗ്നിയെ (ദഹനശക്തി) ബാധിക്കാതെ എളുപ്പിൽ ദഹിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പഠനബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കുട്ടികൾക്കും, തലച്ചോറിന് അമിതഭാരം അനുഭവപ്പെടുന്ന മുതിർന്നവർക്കും ഇത് ഏറെ ഗുണം ചെയ്യുന്നത് ഈ പ്രത്യേകത കൊണ്ടാണ്.
സരസ്വതാരഷ്ടത്തിന്റെ ആയുർവ്വദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?
സരസ്വതാരഷ്ടത്തിന്റെ ഔഷധഗുണം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് അതിന്റെ രസം, ഗുണം, വീര്യം, വിപാകം എന്നിവയാണ്. ഇത് ശരീരത്തിൽ തണുപ്പും പോഷണവും നൽകുന്നു. മധുരവും കയ്പും കലർന്ന രസവും, ലഘുവായ ഗുണവും, ശീതവീര്യവും ഇതിനുണ്ട്.
Anxiety (വിഷാദം), മാനസിക ഉത്കണ്ഠ, ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂട് എന്നിവയ്ക്ക് ഇത് മികച്ചതാണ്. മധുരരസം മജ്ജാധാതുവിനെ (Brain tissue) പോഷിപ്പിക്കുകയും, കയ്പ്പുരസം വിഷങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്യുകയും രക്തത്തിലെ ചൂട് കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 'ശീതവീര്യ' (Cooling potency)മായതുകൊണ്ട് മാനസികമായി ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നവർക്കും, ക്ഷോഭമുള്ളവർക്കും ഇത് അത്യുത്തമമാണ്.
| ഗുണം (സംസ്കൃതം) | വിവരണം | ശരീരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനം |
|---|---|---|
| രസം (Rasa) | മധുരം, തിക്തം (കയ്പ്) | മധുരം കലകളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കയ്പ് വിഷങ്ങളെ നീക്കുകയും പിത്തദോഷത്തെ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| ഗുണം (Guna) | ലഘു (Light) | ലഘുവായ ഗുണം കൊണ്ട് ദഹനം എളുപ്പമാകുകയും ഔഷധം പെട്ടെന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| വീര്യം (Virya) | ശീതം (Cooling) | നാഡീവ്യവസ്ഥയെ തണുപ്പിക്കുകയും, വീക്കം കുറയ്ക്കുകയും, ക്ഷോഭം ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| വിപാകം (Vipaka) | മധുരം | ദഹനത്തിന് ശേഷം ശരീരകോശങ്ങളിൽ പോഷകവും ആശ്വാസം നൽകുന്നതുമായ പ്രഭാവം നൽകുന്നു. |
ഏത് ദോഷങ്ങൾക്കാണ് സരസ്വതാരഷ്ടം ഗുണം ചെയ്യുന്നത്?
വാതദോഷത്തെയും പിത്തദോഷത്തെയും ശമിപ്പിക്കാൻ സരസ്വതാരഷ്ടം സഹായിക്കുന്നു. വിഷാദം, ഉറക്കക്കേട്, വീക്കം എന്നിവയ്ക്ക് ഇത് മികച്ചതാണ്. വാതത്തിന്റെ വരൾച്ചയും ചഞ്ചലതയും, പിത്തത്തിന്റെ ചൂടും മൂർച്ചയും ഇല്ലാതാക്കാൻ ഇതിലെ തണുപ്പും മധുരവിപാകവും സഹായിക്കുന്നു.
എന്നാൽ, ഇതിൽ ശർക്കരയും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത് പുളിപ്പിച്ചതായതിനാൽ കഫദോഷമുള്ളവർ ശ്രദ്ധിക്കണം. ശരീരഭാരം കൂടിയവർക്കും, ദഹനം മന്ദഗതിയിലുള്ളവർക്കും, കഫക്കെട്ട് ഉള്ളവർക്കും ഇത് അമിതമായി കഴിക്കുന്നത് ദോഷകരമാകാം. വൈദ്യന്റെ നിർദ്ദേശമില്ലാതെ കഴിച്ചാൽ കഫം കൂടാനും, മടിവ് അനുഭവപ്പെടാനും, തടി കൂടാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
സരസ്വതാരഷ്ടം ഗുണം ചെയ്യുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ
രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങാൻ കഴിയാത്ത വിധം മനസ്സ് ഓടിനടക്കുക, പേരുകളും വാക്കുകളും ഓർമ്മ വരാതിരിക്കുക, ചർമ്മത്തിന് വരൾച്ച, ഉറക്കം കിട്ടിയിട്ടും മാനസിക ക്ഷീണം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നവർക്ക് ഇത് ഗുണം ചെയ്യും. സ്കൂളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന കുട്ടികൾക്കും ഇത് പരമ്പരാഗതമായി നൽകാറുണ്ട്. പരീക്ഷാ കാലങ്ങളിലും മാനസിക സമ്മർദ്ദം കൂടുന്ന സമയങ്ങളും വീടുകളിൽ ഇത് സൂക്ഷിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.
15-25 ml ഔഷധം തുല്യ അളവിൽ ചെറുചൂടുവെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത്, അല്പം ഏലക്കായപ്പൊടി ഇട്ട് രാത്രി കഴിക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണ്.
ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ സരസ്വതാരഷ്ടം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?
സാധാരണയായി തുല്യ അളവിൽ വെള്ളം ചേർത്ത് ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം ദിവസവും ഒന്നോ രണ്ടോ തവണ 15-30 ml എന്ന തോതിൽ കഴിക്കാം. എന്നാൽ പ്രായത്തിനും ദഹനശക്തിക്കും അനുസരിച്ച് വൈദ്യർ കുറിപ്പടി നൽകുന്ന അളവാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയയിലൂടെ അല്പം മദ്യം (Alcohol) ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ ഇത് കേടുകൂടാതെ സൂക്ഷിക്കാം. നേരിട്ട് സൂര്യപ്രകാശം ഏൽക്കാത്ത തണുത്ത സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കുക. വയറിന് എരിച്ചിൽ ഉള്ളവർ നെയ് ചേർത്തോ, ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷമോ കഴിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.
സരസ്വതാരഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ
പഠന ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കുട്ടികൾക്ക് ഇത് സുരക്ഷിതമാണോ?
അതെ, കുട്ടികളുടെ ബൗദ്ധിക വികാസത്തിനും ഓർമ്മശക്തിക്കും ഇത് പരമ്പരാഗതമായി നൽകാറുണ്ട്. പ്രായത്തിനനുസരിച്ചുള്ള അളവിൽ ചെറുചൂടുവെള്ളത്തിലോ പാലിലോ ചേർത്ത് നൽകാം. എന്നാൽ കുട്ടികൾക്ക് നൽകുന്നതിന് മുൻപ് ആയുർവ്വദ ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശം തേടുന്നത് ഉചിതം.
സരസ്വതാരഷ്ടത്തിൽ മദ്യം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടോ?
അതെ, പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയയിലൂടെ 5-10% പ്രകൃതിദത്ത മദ്യം (Alcohol) ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ഔഷധഗുണം ലായകമാക്കാനും സംരക്ഷിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. നിശ്ചിത അളവിൽ ഇത് സുരക്ഷിതമാണെങ്കിലും, മദ്യം പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുന്നവർ വൈദ്യരുമായി ആലോചിക്കുക.
പ്രമേഹ രോഗികൾക്ക് ഇത് കഴിക്കാമോ?
ഇതിൽ ശർക്കരയോ പഞ്ചസാരയോ അടിസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ പ്രമേഹ രോഗികൾ വളരെ ശ്രദ്ധിക്കണം. രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവിനെ ഇത് ബാധിച്ചേക്കാം. ഡോക്ടറുടെ കർശന നിരീക്ഷണത്തിൽ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാരയില്ലാത്ത രൂപങ്ങൾ തേടുക.
ഫലങ്ങൾ കാണാൻ എത്ര സമയമെടുക്കും?
2-4 ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ ഉറക്കത്തിലും വിഷാദത്തിലും മാറ്റം കാണാം. എന്നാൽ ഓർമ്മശക്തിയിലും ഏകാഗ്രതയിലും ഗണ്യമായ മാറ്റം ലഭിക്കാൻ 3 മാസത്തെ തുടർച്ചയായ ഉപയോഗം ആവശ്യമാണ്. നാഡീകോശങ്ങളെ പോഷിപ്പിച്ച് പുനർനിർമ്മിക്കാൻ സമയമെടുക്കും.
ഇത് ഉറക്കം വരുത്തുമോ?
ഇതൊരു ഉറക്കുഗുളികയല്ല (Sedative). നാഡീവ്യവസ്ഥയെ സന്തുലിതമാക്കുന്നതിനാൽ രാത്രിയിൽ നല്ല ഉറക്കം ലഭിക്കാനും, പകൽ സമയത്ത് മനസ്സിന് ആശ്വാസം ലഭിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
സരസ്വതാരഷ്ടം കുട്ടികൾക്ക് നൽകാമോ?
അതെ, പഠന ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കുട്ടികൾക്ക് വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചെറിയ അളവിൽ നൽകാം.
ഇതിൽ മദ്യം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടോ?
അതെ, പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയയിലൂടെ അല്പം പ്രകൃതിദത്ത മദ്യം (5-10%) ഉണ്ടാകുന്നു.
പ്രമേഹ രോഗികൾക്ക് ഇത് കഴിക്കാമോ?
ഇതിൽ ശർക്കര/പഞ്ചസാര അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ പ്രമേഹ രോഗികൾ വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശം തേടണം.
ഫലം ലഭിക്കാൻ എത്ര സമയമെടുക്കും?
2-4 ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ ആശ്വാസം ലഭിക്കും, പൂർണ്ണഫലത്തിന് 3 മാസം വരെ എടുത്തേക്കാം.
ഇത് ഉറക്കം വരുത്തുമോ?
ഇതൊരു ഉറക്കുഗുളികയല്ല, മറിച്ച് നാഡീവ്യവസ്ഥയെ ശാന്തമാക്കി നല്ല ഉറക്കം ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ
പർപ്പടകം: പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഔഷധം
പർപ്പടകം പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ ആയുർവേദ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിത പ്രകാരം വേനൽക്കാലത്തെ അഗ്നിജന്യ അസന്തുലിതാവസ്ഥകൾക്ക് ഇത് പ്രകൃതിദത്തമായ പരിഹാരമാണ്.
2 മിനിറ്റ് വായന
കറഞ്ച (കുടുമ്പം): കഫ ദോഷം, ത്വക്ക് രോഗങ്ങൾ, വണ്ണം കുറയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധം
കറഞ്ച (കുടുമ്പം) ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, കഫം മൂലമുള്ള വണ്ണം, രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഫലപ്രദമായ ഒരു ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയിൽ ഇതിനെ 'ചർമ്മ രോഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2 മിനിറ്റ് വായന
മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി: രക്തശുദ്ധി ചെയ്ത് ചർമ്മാരോഗ്യം നൽകുന്ന പ്രാചീന മരുന്നാണിത്
ചരക സംഹിതയിൽ പറയുന്ന പ്രകാരം, മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി രക്തം വൃത്തിയാക്കാനും ചർമ്മത്തിലെ മുഖക്കുരു, പാടുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മാറ്റാനും ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ഔഷധമാണ്. ഇതിലെ ശീത വീര്യം ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂടും പിത്തദോഷവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
കുരുമുള (നിംഫിയ): പിത്തദോഷം കുറയ്ക്കാൻ പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരം | ആയുർവേദ നിർദ്ദേശങ്ങൾ
കുരുമുള (നിംഫിയ) പിത്തദോഷം ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതിദത്ത ഔഷധമാണ്. ചർമ്മത്തിലെ ചുളുപ്പും പൊള്ളലും 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ കുറയ്ക്കാൻ ഇതിന് കഴിയുമെന്ന് ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പറയുന്നു.
1 മിനിറ്റ് വായന
തേജപ്പത്ത് (തമലപ്പത്ത്): കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ആയുർവേദ ദഹന ടോണിക്
തേജപ്പത്ത് വെറുമൊരു സുഗന്ധദ്രവ്യമല്ല, ഇത് കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തമായ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇത് ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ത്വക് (ദാലചീനി): ശീതളതയും വീക്കവും കുറയ്ക്കാനും മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും പ്രകൃതിദത്ത മാർഗ്ഗം
ത്വക് അഥവാ ദാലചീനി ശരീരത്തിലെ അഗ്നി താപം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം, വാതം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ദിവസവും ചെറിയ അളവിൽ കഴിക്കുന്നത് മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും
ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക