ശരസ്വതാരിഷ്ടം
ആയുർവേദ ഔഷധം
ശരസ്വതാരിഷ്ടം: മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാനും ഓർമ്മശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള ആയുർവേദ ടോണിക്
വിദഗ്ധ പരിശോധിതം
AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്
ശരസ്വതാരിഷ്ടം (Saraswatarishta) എന്താണ്?
ശരസ്വതാരിഷ്ടം മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാനും ഓർമ്മശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു പഴയകാല ആയുർവേദ ടോണിക് ആണ്. ഇത് വെറുമൊരു മരുന്നല്ല, മറിച്ച് ബ്രഹ്മി, ആരഗ്വധ, ജീരകം തുടങ്ങിയ ഔഷധസസ്യങ്ങളും ഗുളികയും (ജീർണ്ണമായ പഞ്ചസാരയോ തേനോ) ചേർത്ത് പ്രത്യേക രീതിയിൽ പുളിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന ദ്രവമാണ്. പുളിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അല്പം പ്രകൃതിദത്ത മദ്യം (ആത്മാ) ഔഷധത്തിലെ ഗുണങ്ങൾ ശരീരം എളുപ്പത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ചരക സംഹിതയിൽ ഇതിനെ 'ബല്യ' (ശക്തി നൽകുന്ന) എന്നും 'മേധാവർദ്ധക' (ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന) എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. നാഡീവ്യൂഹം ദുർബലമായവർക്കും, ഉറക്കക്കുറവ് അനുഭവപ്പെടുന്നവർക്കും, വ്യക്തമായ ചിന്താശക്തി ആവശ്യമുള്ളവർക്കും ഇത് പ്രത്യേകം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ശരസ്വതാരിഷ്ടത്തിന്റെ പുളിപ്പിച്ച രൂപമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ശക്തി. സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ ഔഷധത്തിലെ സജീവ ഘടകങ്ങളെ ചെറിയ കണികകളാക്കി മാറ്റുന്നതുകൊണ്ട്, ദഹനപ്രവർത്തനം കൂടാതെ തന്നെ അത് രക്തത്തിൽ കലരുന്നു.
ശരസ്വതാരിഷ്ടത്തിന്റെ ആയുർവേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
ശരസ്വതാരിഷ്ടത്തിന് മധുരവും (പഴുപ്പ്), തിക്തവും (കയ്പ്) രസങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിന്റെ വീര്യം ശീതം (തണുപ്പ്) ആണ്, വിപാകം മധുരം ആണ്. ഇത് ശരീരത്തിന് പോഷണം നൽകുകയും താപം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഔഷധഗുണ ശാസ്ത്രപ്രകാരം, ഇത് വാത, പിത്ത ദോഷങ്ങളെ ശാന്തമാക്കുകയും മനസ്സിന് ഉത്തേജനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ പ്രധാന ഗുണങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
| ആയുർവേദ ഗുണങ്ങൾ (Properties) | മലയാള വിശദീകരണം |
|---|---|
| രസം (Taste) | മധുരം, തിക്തം (പഴുപ്പും കയ്പും) |
| ഗുണം (Quality) | സ്നിഗ്ധം (എണ്ണമയമുള്ളത്), സാഗരം (ലഘുവായത്) |
| വീര്യം (Potency) | ശീതം (തണുപ്പ്) |
| വിപാകം (Post-digestive effect) | മധുരം (പഴുപ്പ്) |
| ദോഷ ഫലം (Dosha Effect) | വാതം, പിത്തം നിയന്ത്രിക്കുന്നു (ശാന്തമാക്കുന്നു) |
| പ്രധാന ഗുണം | മേധാവർദ്ധകം (ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു), ബാലം (ശക്തി നൽകുന്നു) |
ശരസ്വതാരിഷ്ടം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കണം?
ഇത് സാധാരണയായി വെള്ളത്തിലോ പാലിലോ ചേർത്ത് കുടിക്കുന്നതാണ്. സാധാരണയായി 15-30 മി.ലി (ഒരു ടേബിൾ സ്പൂൺ) രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും അല്ലെങ്കിൽ വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കാം. വയസ്സുകാരായവർക്കും കുട്ടികൾക്കും ഡോസും സമയവും മാറ്റിയെടുക്കാം.
ശരസ്വതാരിഷ്ടം എപ്പോഴാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്?
പഠന സമയത്ത് ഓർമ്മശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും, മാനസിക സമ്മർദ്ദം (Stress) കുറയ്ക്കാനും, ഉറക്കക്കുറവ് മാറ്റാനും ഇത് ഏറ്റവും ഉചിതമാണ്. പഴയകാലത്ത് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഗുരുക്കന്മാർക്കും ഇത് സാധാരണയായി നൽകിയിരുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ശരസ്വതാരിഷ്ടം എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?
ശരസ്വതാരിഷ്ടം പ്രധാനമായും ഓർമ്മശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും മനസ്സിന് ശാന്തത നൽകാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് വാത, പിത്ത ദോഷങ്ങളെ ശാന്തമാക്കുകയും നാഡീവ്യൂഹത്തിന് ബലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശരസ്വതാരിഷ്ടം കുടിക്കാൻ സമയം എപ്പോഴാണ്?
സാധാരണയായി രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും 15-30 മി.ലി വീതം വെള്ളത്തിലോ പാലിലോ ചേർത്ത് കുടിക്കാം. ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷമോ മുമ്പോ വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.
ശരസ്വതാരിഷ്ടത്തിൽ ആൽക്കഹോൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടോ?
ഇത് പുളിപ്പിച്ചുണ്ടാക്കുന്നതിനാൽ അല്പം പ്രകൃതിദത്ത ആൽക്കഹോൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ഔഷധത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ എത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്. മദ്യപാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഇത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.
കുട്ടികൾക്ക് ശരസ്വതാരിഷ്ടം നൽകാമോ?
പഠന സമയത്ത് ഓർമ്മശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കുട്ടികൾക്ക് നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കുട്ടികളുടെ വയസ്സും ശരീരപ്രകൃതിയും അനുസരിച്ച് അളവ് വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാറ്റിയെടുക്കണം.
ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ
മധു മണ്ഡൂരം: രക്തക്കുറവ് മാറാനും ഇരുമ്പ് നൽകാനും ഉള്ള പ്രാചീന ഔഷധം
രക്തക്കുറവ് മാറാനും ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ ഇരുമ്പ് ലഭിക്കാനും മധു മണ്ഡൂരം ഒരു പ്രാചീന ഔഷധമാണ്. തേനോട് ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന ഈ ഔഷധം ഇരുമ്പിനെ ശരീരത്തിൽ എളുപ്പത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
വൈശ്വാനര ചൂർണ്ണം: പഴയകാല പച്ചമരുന്ന് കോമ്പൗണ്ട്, കോൺസ്റ്റിപ്പേഷനും ദഹനക്കുറവും മാറ്റാൻ
വൈശ്വാനര ചൂർണ്ണം ദഹനാഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കാനും കടുത്ത മലബന്ധം മാറ്റാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പഴയകാല ഔഷധമാണ്. വാതവും കഫവും സന്തുലിതമാക്കുന്ന ഇത്, ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ബന്ധുക: ശരീരത്തിലെ ചൂട് കുറയ്ക്കാനും ത്വചാ രോഗങ്ങൾക്കും ഉള്ള പ്രകൃതിദത്ത ചികിത്സ
ബന്ധുക എന്ന ചെടിയിലെ ചുവന്ന പൂക്കൾ ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂടും പിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരമാണ്. ചരകസംഹിതയിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള ഈ മരുന്നിന് ത്വചയ്ക്ക് തണുപ്പ് നൽകാനും മുറിവുകൾ ഉണക്കാനും കഴിയും.
2 മിനിറ്റ് വായന
രക്തമൂല: ആയുർവേദത്തിൽ ദഹനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഉള്ള ഗുണങ്ങൾ
രക്തമൂല (Plumbago rosea) ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം ശമിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ ആയുർവേദ ഔഷധമാണ്. ഇതിന്റെ ചുവപ്പ് വേരുകൾക്ക് കടുത്ത രുചിയും ചൂടും ഉണ്ട്, ഇത് ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
വൃദ്ധി: ആയുർവേദത്തിലെ സ്വാഭാവിക സമ്മർദ്ദത്തിനും വീർപ്പിനുമുള്ള മരുന്നും ഗുണങ്ങളും
വൃദ്ധി എന്ന ആയുർവേദ ഔഷധം സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും ശരീരത്തിന് തണുപ്പ് നൽകാനും സഹായിക്കുന്നു. ചരക സമ്ഹിത പ്രകാരം ഇത് ശരീരത്തിലെ ഏഴ് ധാതുക്കളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന രസായനമാണ്.
2 മിനിറ്റ് വായന
ചീരയുടെ ഗുണങ്ങൾ: പിത്തം ശമിപ്പിക്കാനും ചർമ്മ ആരോഗ്യത്തിനും आयुर्वेदिक उपाय
ആയുർവേദത്തിൽ ചീരയെ ശീത വീര്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന പിച്ച ശമന ഔഷധമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഇതിലെ കഷായ, മധുര രസങ്ങൾ ചർമ്മത്തിലെ വീക്കവും അമിത ചൂടും അകറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും
ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക