
നവായസ ലോഹം: വിളർച്ചയ്ക്കും ത്വക് രോഗങ്ങൾക്കുമുള്ള ആയുർവ്വിക ഇരുമ്പ് മരുന്ന്
വിദഗ്ധ പരിശോധിതം
AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്
ആയുർവ്വിദത്തിൽ നവായസ ലോഹം എന്നാൽ എന്ത്?
വിളർച്ച (അനീമിയ), മാറാത്ത ത്വക് രോഗങ്ങൾ, മൂലശ്ശല എന്നിവ ചികിത്സിക്കാൻ ശുദ്ധീകരിച്ച ഇരുമ്പും ഒൻപത് പ്രത്യേക ഔഷധസസ്യങ്ങളും ചേർത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധമായ ആയുർവ്വിക ഔഷധമാണ് നവായസ ലോഹം. സാധാരണ ഇരുമ്പ് ഗുളികകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ശരീരത്തിൽ എളുപ്പത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാനും, ഇരുമ്പ് കഴിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന മലബന്ധം, വയറുവീക്കം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. 'നവ' എന്നാൽ ഒൻപത്, 'അയസ്' എന്നാൽ ലോഹം/ഇരുമ്പ്, 'ലോഹ' എന്നാൽ ഇരുമ്പ് എന്നാണ് അർത്ഥം. ഒൻപത് മൂലികകൾ ചേർത്ത് സംസ്കരിക്കുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് ഈ പേര് വന്നത്. പാരമ്പര്യ ആയുർവ്വിദ ചികിത്സയിൽ ഇതൊരു ലഘുവായ സപ്ലിമെന്റ് മാത്രമല്ല, രക്തത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കാനും നാളികളിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാനുമുള്ള ശക്തമായ ഔഷധമാണ്.
ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പോലുള്ള പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇതിന് 'ഉഷ്ണ വീര്യം' ഉള്ളതായും ശരീരത്തിലെ തടസ്സങ്ങളെ (സ്തംഭനം) ഇല്ലാതാക്കുന്നതായും വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, 'മാരന' എന്ന പ്രത്യേക പ്രക്രിയയിലൂടെ ഇരുമ്പിനെ സംസ്കരിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ രാസഘടനയിൽ മാറ്റം സംഭവിക്കുകയും, അത് വിഷരഹിതവും ശരീരത്തിന് എളുപ്പത്തിൽ സ്വീകാര്യവുമായി (Bioavailable) മാറുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് രസരത്ന സമുച്ചയത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ മരുന്ന് കഴിക്കുമ്പോൾ അതിലെ കാരവും കയ്പും രസങ്ങളാണ് പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്. കാടു രസം (Pungency) ജഠരാഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കുകയും സൂക്ഷ്മനാളികകളെ തുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തിക്ത രസം (Bitterness) രക്തത്തെ തണുപ്പിക്കുകയും വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, രക്തചക്രം മന്ദഗതിയിലാവുകയും രക്തം മലീമസമാവുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥകളിൽ ഇതൊരു പ്രതിവിധിയാണ്.
ശരീരത്തിലെ ദോഷങ്ങളിൽ നവായസ ലോഹം ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം എന്ത്?
പ്രധാനമായും പിത്തവും കഫവും ശമിപ്പിക്കാൻ നവായസ ലോഹം സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ചില്ലെങ്കിൽ വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ശരീരത്തിൽ താപം കൂടുകയോ ഈർപ്പം കൂടുകയോ ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥകൾക്ക് (ഉദാഹരണത്തിന്, അലർജി മൂലമുള്ള ത്വക് രോഗങ്ങൾ, ദഹനം മന്ദഗതിയിലാവുക, ദഹനക്കേട് മൂലമുള്ള വിളർച്ച) ഇത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. ചൂടുള്ളതും ഉണക്കുന്നതുമായ സ്വഭാവം കൊണ്ട് കഫത്തിന്റെ 'ചളി' നീക്കുകയും, രക്തശുദ്ധി വഴി പിത്തത്തിന്റെ അസ്വസ്ഥതകൾ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
എന്നാൽ, വാത പ്രകൃതിക്കാർക്കോ, ശരീരത്തിൽ വരൾച്ച, ആശങ്ക, മലബന്ധം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നവർക്കോ ഇത് കരുതലോടെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ. ഔഷധത്തിലെ ഉണക്കുന്ന ഗുണം അളവ് കൂടുതലായാലോ, നെയ്/എണ്ണ പോലുള്ള അനുപാനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ കഴിച്ചാലോ വാത ലക്ഷണങ്ങൾ വഷളാക്കും. അതിനാൽ, ശരീര പ്രകൃതിക്കനുസരിച്ചുള്ള അനുപാനം (വാഹകം) തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ വൈദ്യരുടെ ഉപദേശം തേടുന്നത് അത്യാവശ്യമാണ്.
നവായസ ലോഹത്തിന്റെ പ്രത്യേക ആയുർവ്വിക ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?
നവായസ ലോഹത്തിന്റെ ചികിത്സാ ശക്തി അതിന്റെ അദ്വിതീയമായ ഫാർമക്കോളജിക്കൽ പ്രൊഫൈലിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. സുരക്ഷിതമായി ഔഷധം നൽകാൻ വൈദ്യന്മാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന പൂർണ്ണ വർഗ്ഗീകരണം താഴെ നൽകുന്നു.
| ഗുണം (സംസ്കൃതം) | മൂല്യം | ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രായോഗിക ഫലം |
|---|---|---|
| രസം (രുചി) | കടു (കാരം), തിക്ത (കയ്പ്) | കാരം ദഹനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; കയ്പ് രക്തശുദ്ധി വരുത്തുകയും അണുബാധ/അസ്വസ്ഥത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| ഗുണം (സ്വഭാവം) | ലഘു (ഹलുका), രൂക്ഷ (ഉണക്കുന്നത്) | ലഘുവായത് കൊണ്ട് എളുപ്പത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; രൂക്ഷഗുണം ശരീരത്തിലെ അമിത ഈർപ്പവും കഫവും കുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. |
| വീര്യം (ശക്തി) | ഉഷ്ണം (ചൂട്) | ഉപാപചയ പ്രവർത്തനം (Metabolism) വർദ്ധിപ്പിക്കുക, രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കെട്ടിനിൽക്കുന്ന വിഷാംശങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നിവ ചെയ്യുന്നു. |
| വിപാകം (ദഹന ശേഷമുള്ള ഫലം) | കടു (കാരം) | ദഹനത്തിന് ശേഷവും ചൂട് നിലനിൽക്കുകയും ഉപാപചയ പ്രവർത്തനത്തെ തുടർച്ചയായി ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. |
നവായസ ലോഹം പരമ്പരാഗതമായി എങ്ങനെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?
പരമ്പരാഗതമായി, നവായസ ലോഹം പൊടിരൂപത്തിൽ തനിയെ കഴിക്കാറില്ല. അതിന്റെ ഉണക്കുന്ന സ്വഭാവവും ചൂടും കുറയ്ക്കാൻ ചെറുചൂടുവെള്ളം, തേൻ, അല്ലെങ്കിൽ നെയ് എന്നിവയിൽ ചേർത്താണ് സേവിക്കുന്നത്. വിളർച്ച ചികിത്സിക്കാൻ ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം 125-250 മി.ഗ്രാം പൊടി ഒരു ടീസ്പൂൺ തേനിൽ ചേർത്ത് കഴിക്കുന്നതാണ് സാധാരണ രീതി. മുഖക്കുരു, എക്സിമ തുടങ്ങിയ ത്വക് പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഈ പൊടി പഞ്ചസാര വെള്ളത്തിലോ പനിനീരിലോ (Rose water) കുഴച്ച് പുരട്ടാറുണ്ട്.
ദഹനം കുറവുള്ളവർക്ക്, മലബന്ധം ഒഴിവാക്കാൻ ഇരുമ്പ് പൊടി കുറച്ച് ആവണക്കെണ്ണയിലോ നെയ്യിലോ ചേർത്ത് കഴിക്കാൻ മുതിർന്നവർ ഉപദേശിക്കാറുണ്ട്. സമയവും പ്രധാനമാണ്; ദഹനാഗ്നി ജ്വലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിന് തൊട്ടുശേഷം കഴിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. ഇത് ഇരുമ്പിനെ ശരീരത്തിന് ആഗിരണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുകയും വയറിനെ ബാധിക്കാതെ കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആർക്കൊക്കെയാണ് നവായസ ലോഹം ഒഴിവാക്കേണ്ടത്?
ഗർഭിണികൾ, അഞ്ച് വയസിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ, പനിയുള്ളവർ, കടുത്ത വാത രോഗികൾ എന്നിവർ ഇത് ഒഴിവാക്കണം. ഉഷ്ണ വീര്യം ഉള്ളതിനാൽ, അമ്ലപിത്തം, അൾസർ, രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ എന്നിവയുള്ളവർ വൈദ്യ നിർദ്ദേശമില്ലാതെ ഇത് ഉപയോഗിക്കരുത്. കഫ-പിത്ത അസന്തുലിതാവസ്ഥ ഇല്ലാത്ത ബലിഷ്ഠ ശരീരപ്രകൃതിക്കാർക്കും ഇത് അനുയോജ്യമല്ല; അനാവശ്യമായി കഴിച്ചാൽ ശരീരത്തിൽ വരൾച്ചയും ക്ഷോഭവും ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് നവായസ ലോഹം സുരക്ഷിതമാണോ?
വൈദ്യ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഹ്രസ്വകാല, ഇടനില ദൈർഘ്യമുള്ള ചികിത്സകൾക്ക് ഇത് സുരക്ഷിതമാണ്. എന്നാൽ, ഇടവിട്ടുള്ള ചികിത്സാ രീതിയിലല്ലാതെ ദീർഘകാലം തുടർച്ചയായി കഴിച്ചാൽ ഉണക്കുന്ന സ്വഭാവം കൊണ്ട് വാതദോഷം വർദ്ധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
വിളർച്ചയെ നവായസ ലോഹം സ്ഥിരമായി ഭേദമാക്കുമോ?
ഇരുമ്പിന്റെ ആഗിരണം മെച്ചപ്പെടുത്തി രക്തത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയർത്താൻ ഇത് ഫലപ്രദമാണ്. എന്നാൽ സ്ഥിരമായ ശമനത്തിന് ഭക്ഷണക്രമത്തിലെ മാറ്റങ്ങളോ, രക്തസ്രാവം പോലുള്ള അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതോ ആവശ്യമാണ്.
സാധാരണ ഇരുമ്പ് ഗുളികകളും നവായസ ലോഹവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?
സാധാരണ ഇരുമ്പ് ഗുളികകൾ മലബന്ധം ഉണ്ടാക്കുകയും ശരീരത്തിൽ പൂർണ്ണമായും ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ നവായസ ലോഹത്തിൽ ഇരുമ്പിനൊപ്പം ചേർക്കുന്ന ഒൻപത് മൂലികകൾ ആഗിരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, പാർശ്വഫലങ്ങൾ കുറക്കുകയും, ദഹന-ത്വക് പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നവായസ ലോഹം ശരീരഭാരം കൂട്ടുമോ?
ഇല്ല, സാധാരണയായി ഇത് ശരീരഭാരം കൂട്ടുന്നില്ല. മറിച്ച്, ശരിയായ രീതിയിൽ കഴിച്ചാൽ അതിന്റെ ഉഷ്ണ-രൂക്ഷ ഗുണങ്ങൾ കഫം മൂലമുള്ള ശരീരഭാരവും വെള്ളം കെട്ടിനിൽക്കുന്നതും (Water retention) കുറക്കാൻ സഹായിക്കും.
നിരാകരണം: ഈ വിവരങ്ങൾ പൊതുവായ അറിവിനായി മാത്രമുള്ളതാണ്, ഇത് വൈദ്യോപദേശമല്ല. നവായസ ലോഹം ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഗർഭിണികളും, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരും, മറ്റ് മരുന്നുകൾ കഴിക്കുന്നവരും ഒരു യോഗ്യനായ ആയുർവ്വിദ വൈദ്യരുമായി കൂടിയാലോചിക്കുക.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് നവായസ ലോഹം സുരക്ഷിതമാണോ?
വൈദ്യ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഹ്രസ്വകാല, ഇടനില ദൈർഘ്യമുള്ള ചികിത്സകൾക്ക് ഇത് സുരക്ഷിതമാണ്. എന്നാൽ, ഇടവിട്ടുള്ള ചികിത്സാ രീതിയിലല്ലാതെ ദീർഘകാലം തുടർച്ചയായി കഴിച്ചാൽ ഉണക്കുന്ന സ്വഭാവം കൊണ്ട് വാതദോഷം വർദ്ധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
വിളർച്ചയെ നവായസ ലോഹം സ്ഥിരമായി ഭേദമാക്കുമോ?
ഇരുമ്പിന്റെ ആഗിരണം മെച്ചപ്പെടുത്തി രക്തത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയർത്താൻ ഇത് ഫലപ്രദമാണ്. എന്നാൽ സ്ഥിരമായ ശമനത്തിന് ഭക്ഷണക്രമത്തിലെ മാറ്റങ്ങളോ, രക്തസ്രാവം പോലുള്ള അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതോ ആവശ്യമാണ്.
സാധാരണ ഇരുമ്പ് ഗുളികകളും നവായസ ലോഹവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?
സാധാരണ ഇരുമ്പ് ഗുളികകൾ മലബന്ധം ഉണ്ടാക്കുകയും ശരീരത്തിൽ പൂർണ്ണമായും ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ നവായസ ലോഹത്തിൽ ഇരുമ്പിനൊപ്പം ചേർക്കുന്ന ഒൻപത് മൂലികകൾ ആഗിരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, പാർശ്വഫലങ്ങൾ കുറക്കുകയും, ദഹന-ത്വക് പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നവായസ ലോഹം ശരീരഭാരം കൂട്ടുമോ?
ഇല്ല, സാധാരണയായി ഇത് ശരീരഭാരം കൂട്ടുന്നില്ല. മറിച്ച്, ശരിയായ രീതിയിൽ കഴിച്ചാൽ അതിന്റെ ഉഷ്ണ-രൂക്ഷ ഗുണങ്ങൾ കഫം മൂലമുള്ള ശരീരഭാരവും വെള്ളം കെട്ടിനിൽക്കുന്നതും (Water retention) കുറക്കാൻ സഹായിക്കും.
ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ
പർപ്പടകം: പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഔഷധം
പർപ്പടകം പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ ആയുർവേദ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിത പ്രകാരം വേനൽക്കാലത്തെ അഗ്നിജന്യ അസന്തുലിതാവസ്ഥകൾക്ക് ഇത് പ്രകൃതിദത്തമായ പരിഹാരമാണ്.
2 മിനിറ്റ് വായന
കറഞ്ച (കുടുമ്പം): കഫ ദോഷം, ത്വക്ക് രോഗങ്ങൾ, വണ്ണം കുറയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധം
കറഞ്ച (കുടുമ്പം) ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, കഫം മൂലമുള്ള വണ്ണം, രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഫലപ്രദമായ ഒരു ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയിൽ ഇതിനെ 'ചർമ്മ രോഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2 മിനിറ്റ് വായന
മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി: രക്തശുദ്ധി ചെയ്ത് ചർമ്മാരോഗ്യം നൽകുന്ന പ്രാചീന മരുന്നാണിത്
ചരക സംഹിതയിൽ പറയുന്ന പ്രകാരം, മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി രക്തം വൃത്തിയാക്കാനും ചർമ്മത്തിലെ മുഖക്കുരു, പാടുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മാറ്റാനും ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ഔഷധമാണ്. ഇതിലെ ശീത വീര്യം ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂടും പിത്തദോഷവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
കുരുമുള (നിംഫിയ): പിത്തദോഷം കുറയ്ക്കാൻ പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരം | ആയുർവേദ നിർദ്ദേശങ്ങൾ
കുരുമുള (നിംഫിയ) പിത്തദോഷം ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതിദത്ത ഔഷധമാണ്. ചർമ്മത്തിലെ ചുളുപ്പും പൊള്ളലും 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ കുറയ്ക്കാൻ ഇതിന് കഴിയുമെന്ന് ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പറയുന്നു.
1 മിനിറ്റ് വായന
തേജപ്പത്ത് (തമലപ്പത്ത്): കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ആയുർവേദ ദഹന ടോണിക്
തേജപ്പത്ത് വെറുമൊരു സുഗന്ധദ്രവ്യമല്ല, ഇത് കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തമായ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇത് ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ത്വക് (ദാലചീനി): ശീതളതയും വീക്കവും കുറയ്ക്കാനും മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും പ്രകൃതിദത്ത മാർഗ്ഗം
ത്വക് അഥവാ ദാലചീനി ശരീരത്തിലെ അഗ്നി താപം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം, വാതം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ദിവസവും ചെറിയ അളവിൽ കഴിക്കുന്നത് മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും
ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക