
മനശില: ശ്വസന രോഗങ്ങൾ, ചർമ്മ ശുദ്ധീകരണം, ദോഷ സന്തുലിതാവസ്ഥ എന്നിവയ്ക്കുള്ള ആയുർവ്വേദ ഉപയോഗങ്ങൾ
വിദഗ്ധ പരിശോധിതം
AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്
ആയുർവ്വേദത്തിൽ മനശില എന്നാൽ എന്ത്?
ആർസെനിക് ഡൈസൾഫൈഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ശുദ്ധീകരിച്ച ധാതു പദാർത്ഥമാണ് മനശില. വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വസന രോഗങ്ങൾ, ദീർഘകാല ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, സന്ധി വേദന എന്നിവ ചികിത്സിക്കാൻ പുരാതന ആയുർവ്വേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നു. സാധാരണ ഭക്ഷണ പദാർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നും മൂലികകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, വിഷാംശം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി 'ശോധന' എന്ന കർശനമായ പ്രക്രിയയിലൂടെ കടന്നുപോയ ശേഷം മാത്രമേ ഇത് മരുന്നായി ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളൂ.
ചരക സംഹിതയിൽ മനശിലയെ വെറുമൊരു മരുന്നായിട്ടല്ല, മറിച്ച് ശരീരത്തിലെ ആഴത്തിലുള്ള തടസ്സങ്ങൾ നീക്കി, ഊതകങ്ങളിലേക്ക് (Tissues) കടന്നുചെന്ന് രോഗത്തെ അടിമുടി മാറ്റുന്ന ശക്തമായ ഒരു ഔഷധമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഗവേഷകർക്കും വൈദ്യന്മാർക്കും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഒരു പ്രധാന കാര്യം, ശുദ്ധീകരിച്ച് അതിസൂക്ഷ്മമായ അളവിൽ മാത്രം നൽകുമ്പോഴാണ് ഇത് 'രസായന' ഗുണം നൽകുന്നത് എന്നതാണ്. അസംസ്കൃതാവസ്ഥയിൽ ഇത് അത്യധികം വിഷകാരിയായതിനാൽ ആന്തരികമായി കഴിക്കുന്നത് കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശരിയായ രീതിയിൽ സംസ്കരിച്ചാൽ ഇതിന് കയ്പും കാർപ്പും (Bitter and Pungent) നിറഞ്ഞ ഒരു രസം അനുഭവപ്പെടും. ഇത് ശരീരത്തിലെ അധിക കഫത്തെയും (കഫം) വാതത്തെയും (വരൾച്ച/ചലനം) ഇല്ലാതാക്കുന്നു. മനശില ഭസ്മം പോലുള്ള പാരമ്പര്യ ഔഷധങ്ങളിൽ ഇത് കാണാം. ഇതിന്റെ ചൂട് കുറയ്ക്കുന്നതിനായി നെയ്യിലോ തേനിലോ ചേർത്താണ് നൽകുന്നത്. എന്നാൽ ആധുനിക കാലത്തെ വൈദ്യന്മാർ ഇത് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അതീവ ജാഗ്രത പാലിക്കുന്നു.
മനശില നിങ്ങളുടെ ദോഷങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?
പ്രധാനമായും കഫത്തിനെയും വാതത്തിനെയും ശമിപ്പിക്കുന്ന മനശില, ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശമില്ലാതെ ഉപയോഗിച്ചാൽ പിത്തദോഷത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ശരീരത്തിൽ തണുപ്പും വരൾച്ചയും മൂലമുണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾക്ക് ഇതൊരു പ്രത്യേക ചികിത്സയാണ്. എന്നാൽ ശരീരത്തിൽ താപവും അഴൽച്ചയും (Inflammation) ഉള്ളവർക്ക് ഇത് അപായകരമാണ്.
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, നിങ്ങളുടെ ശരീരം തണുത്തും തടസ്സപ്പെട്ടും കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴൽ പോലെയാണെങ്കിൽ, ആ തടസ്സം നീക്കാൻ ആവശ്യമായ തീയും ലായകവുമാണ് (Solvent) മനശില. എന്നാൽ പനിയോ അമ്ലത്വമോ ചർമ്മ രോഗങ്ങളോ കൊണ്ട് ശരീരം ഇതിനകം തന്നെ കത്തുന്ന അവസ്ഥയിലാണെങ്കിൽ, ഈ ചൂടുള്ള ധാതു അതിനെ കൂടുതൽ വഷളാക്കും. തണുപ്പിക്കുന്ന മറ്റ് മരുന്നുകളില്ലാതെ ദീർഘനേരം ഉപയോഗിച്ചാൽ ഉദരത്തിൽ എരിച്ചിൽ, അമിതമായ ദാഹം, ചർമ്മത്തിൽ കുരുക്കൾ എന്നിങ്ങനെ പിത്തദോഷം വർദ്ധിക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
മനശിലയുടെ ആയുർവ്വേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
ശരീര കലകളുമായും ജീർണ്ണാഗ്നിയുമായും മനശിലയ്ക്കുള്ള ബന്ധം നിർണ്ണയിക്കുന്ന അഞ്ച് പ്രധാന ഗുണങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ ചികിത്സാ പ്രവർത്തനം മനസ്സിലാക്കുന്നത്. സുരക്ഷിതമായ ചികിത്സയ്ക്ക് ആവശ്യമായ അളവും അനുപാനവും (മരുന്നു കഴിക്കാൻ കൂടെ എടുക്കുന്ന ദ്രാവകം) തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഇവ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
| ഗുണം (സംസ്കൃതം) | മൂല്യം | ശരീരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനം |
|---|---|---|
| രസം (രുചി) | തിക്തം, കടു | കയ്പ് രക്തശുദ്ധീകരണം നടത്തുകയും പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കാർപ്പ് ഉപാപചയ പ്രവർത്തനം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും ശ്വസന നാളികളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| ഗുണം (ഗുണവിശേഷം) | ഗുരു, സ്നിഗ്ധം | ഭാരവും എണ്ണമയവും ഉള്ളതിനാൽ ഇത് ഊതകങ്ങളിലേക്ക് ആഴത്തിൽ കടന്നുചെന്ന് ശുദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പോഷണം നൽകുന്നു. |
| വീര്യം (ശക്തി) | ഉഷ്ണം | ചൂടുള്ള വീര്യം ജീർണ്ണാഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കുകയും തണുത്തുപോയ അവയവങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തചലനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| വിപാകം (ദഹനത്തിന് ശേഷമുള്ളത്) | കടു | ദഹനത്തിന് ശേഷവും കാർപ്പ് നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ ഊതകങ്ങളിൽ നിന്ന് വിഷമാലിന്യങ്ങളെ പുറന്തള്ളാൻ സഹായിക്കുന്നു. |
ആരോഗ്യത്തിനായി മനശില പരമ്പരാഗതമായി എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു?
ചരിത്രപരമായി, പ്രത്യേക രോഗങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് മനശില അതിസൂക്ഷ്മമായ അളവിലാണ് നൽകിയിരുന്നത്. പലപ്പോഴും നെയ്യിലോ തേനിലോ മൂലികാ രസങ്ങളിലോ ചേർത്ത ഭസ്മ രൂപത്തിലാണ് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കുഷ്ഠം, വിട്ടുമാറാത്ത പുണ്ണുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പുരട്ടാനുള്ള ലേപനമായും, ആസ്തമ, ബ്രോങ്കൈറ്റിസ് പോലുള്ള ശ്വസന രോഗങ്ങൾക്ക് അകത്തേക്ക് നൽകുന്ന മൈക്രോ ഡോസായും ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
പ്രാദേശിക ചികിത്സാ രീതികളിൽ കാണുന്ന ഒരു മുതിർന്നവരുടെ വഴിപാട്, സന്ധി വേദനയും stiff നും കുറയ്ക്കാൻ ശുദ്ധീകരിച്ച മനശിലയുടെ നുള്ള് ചൂടുള്ള പാലിലും നെയ്യിലും ചേർത്ത് കഴിക്കുക എന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇത് ഒരു വൈദ്യന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ചെയ്യേണ്ട കാര്യമാണ്. ഇതിന്റെ ഭാരവും എണ്ണമയവും ഊതകങ്ങളിൽ തങ്ങിനിന്ന് വിഷമാലിന്യങ്ങളെ分解 ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, പിശകുകൾക്ക് സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. അസംസ്കൃത മനശില സ്വന്തമായി വാങ്ങാനോ ഉപയോഗിക്കാനോ ശ്രമിക്കരുത്. ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയ വളരെ സങ്കീർണ്ണവും അപായകരവുമാണ്.
മനശില ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ?
മനശിലയിൽ ആർസെനിക് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വിദഗ്ദ്ധരുടെ നിരീക്ഷണം അനിവാര്യമാണ്. സ്വയചികിത്സ ഭാരീ ലോഹ വിഷബാധയ്ക്കോ അവയവങ്ങളുടെ തകരാറിനോ ഗുരുതരമായ നാഡീ സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്കോ കാരണമാകും. കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, അമ്മമാർ, രക്തസ്രാവം സംബന്ധമായ രോഗങ്ങളുള്ളവർ, കരൾ/വൃക്ക രോഗികൾ എന്നിവർക്ക് ഇത് പാടെ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആരോഗ്യമുള്ള മുതിർന്നവർക്ക് പോലും വേനൽക്കാലത്തോ അതീവ ചൂടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലോ ചന്ദനം, മല്ലിയില എന്നിവ പോലുള്ള തണുപ്പിക്കുന്ന മരുന്നുകൾ ചേർക്കാതെ ഇത് ഉപയോഗിക്കരുത്. ഛർദ്ദി, വയറ്റിൽ എരിച്ചിൽ, വായിൽ ലോഹത്തിന്റെ രുചി എന്നിവ അനുഭവപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ നിർത്തുകയും വൈദ്യസഹായം തേടുകയും വേണം. ആയുർവ്വേദത്തിൽ ഔഷധവും വിഷവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി രേഖ പലപ്പോഴും ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരവും അളവിന്റെ കൃത്യതയുമാണ്.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ദിവസവും മനശില ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
ഇല്ല, ആർസെനിക് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ ദിവസവും സ്വയചികിത്സയായി മനശില ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമല്ല. ഇതൊരു ശക്തമായ മരുന്നാണ്. ആയുർവ്വേദ വൈദ്യന്റെ കർശന നിരീക്ഷണത്തിൽ, നിശ്ചിത കാലയളവിലേക്ക് മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്.
ആയുർവ്വേദത്തിൽ മനശില എന്തൊക്കെ രോഗങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു?
ആസ്തമ, ബ്രോങ്കൈറ്റിസ് പോലുള്ള ശ്വസന രോഗങ്ങൾ, കുഷ്ഠം, പുണ്ണുകൾ തുടങ്ങിയ ദീർഘകാല ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, വാത-കഫ അസന്തുലിതാവസ്ഥ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സന്ധി വേദന എന്നിവയ്ക്കാണ് ഇത് പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഗർഭകാലത്ത് മനശില ഉപയോഗിക്കാമോ?
ഗർഭകാലത്തും അമ്മമാർക്കും മനശില കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. അസംസ്കൃതമോ തെറ്റായി സംസ്കരിച്ചതോ ആയ മനശിലയുടെ ചൂടും വിഷാംശവും ഭ്രൂണത്തിനോ കുഞ്ഞിനോ ദോഷം വരുത്തും.
അസംസ്കൃതവും ശുദ്ധീകരിച്ചതുമായ മനശില തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?
അസംസ്കൃത മനശില അത്യധികം വിഷകാരിയാണ്, അത് ഒരിക്കലും അകത്തേക്ക് കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഭവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയകളിലൂടെ കടന്നുപോയതാണ് ശുദ്ധ മനശില. ഇത് വിഷാംശം കുറയ്ക്കുകയും ചികിത്സാ ഗുണങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
മനശില പിത്തദോഷത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുമോ?
അതെ, ഇതിന്റെ ഉഷ്ണ വീര്യവും കടു വിപാകവും കാരണം അമിതമായി ഉപയോഗിച്ചാലോ തണുപ്പിക്കുന്ന അനുപാനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ഉപയോഗിച്ചാലോ ഇത് പിത്തദോഷത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഇത് അമ്ലത്വം, അഴൽച്ച, ചർമ്മത്തിൽ കുരുക്കൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകും.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ദിവസവും മനശില ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
ഇല്ല, ആർസെനിക് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ ദിവസവും സ്വയചികിത്സയായി മനശില ഉപയോഗിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമല്ല. ഇതൊരു ശക്തമായ മരുന്നാണ്. ആയുർവ്വേദ വൈദ്യന്റെ കർശന നിരീക്ഷണത്തിൽ, നിശ്ചിത കാലയളവിലേക്ക് മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്.
ആയുർവ്വേദത്തിൽ മനശില എന്തൊക്കെ രോഗങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു?
ആസ്തമ, ബ്രോങ്കൈറ്റിസ് പോലുള്ള ശ്വസന രോഗങ്ങൾ, കുഷ്ഠം, പുണ്ണുകൾ തുടങ്ങിയ ദീർഘകാല ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, വാത-കഫ അസന്തുലിതാവസ്ഥ മൂലമുണ്ടാകുന്ന സന്ധി വേദന എന്നിവയ്ക്കാണ് ഇത് പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഗർഭകാലത്ത് മനശില ഉപയോഗിക്കാമോ?
ഗർഭകാലത്തും അമ്മമാർക്കും മനശില കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. അസംസ്കൃതമോ തെറ്റായി സംസ്കരിച്ചതോ ആയ മനശിലയുടെ ചൂടും വിഷാംശവും ഭ്രൂണത്തിനോ കുഞ്ഞിനോ ദോഷം വരുത്തും.
അസംസ്കൃതവും ശുദ്ധീകരിച്ചതുമായ മനശില തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?
അസംസ്കൃത മനശില അത്യധികം വിഷകാരിയാണ്, അത് ഒരിക്കലും അകത്തേക്ക് കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഭവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയകളിലൂടെ കടന്നുപോയതാണ് ശുദ്ധ മനശില. ഇത് വിഷാംശം കുറയ്ക്കുകയും ചികിത്സാ ഗുണങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
മനശില പിത്തദോഷത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുമോ?
അതെ, ഇതിന്റെ ഉഷ്ണ വീര്യവും കടു വിപാകവും കാരണം അമിതമായി ഉപയോഗിച്ചാലോ തണുപ്പിക്കുന്ന അനുപാനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ഉപയോഗിച്ചാലോ ഇത് പിത്തദോഷത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഇത് അമ്ലത്വം, അഴൽച്ച, ചർമ്മത്തിൽ കുരുക്കൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകും.
ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ
കസ്മർദ് (കസ്തൂരി): കഫം മാറ്റാനും ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്കും പരമ്പരാഗത ഉപയോഗം
കസ്മർദ് (കസ്തൂരി) എന്ന ഔഷധം കഫം നീക്കം ചെയ്യാനും ചർമ്മരോഗങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കാനും രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കയ്പും മധുരവും ചേരുന്ന സ്വഭാവമാണ് ഇതിനെ ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങൾ നീക്കുന്നതിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാക്കുന്നത്.
2 മിനിറ്റ് വായന
അശോക ഗൃതം: കനത്ത മാസിക രക്തസ്രാവവും ഗർഭാശയ ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന അയർവേദിക പരിഹാരം
അശോക ഗൃതം അമിതമായ മാസിക രക്തസ്രാവം കുറയ്ക്കാനും ഗർഭാശയ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നു. 'ചരക സംഹിത'യിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ഔഷധം, അശോകത്തിന്റെ തോടും ഗൃതവും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ശാല树脂: വ്രണങ്ങൾ മാറാനും ഛർദ്ദി നിയന്ത്രിക്കാനും ശാസ്ത്രീയമായ ഉപയോഗങ്ങൾ
ശാല (Shal) എന്നത് വ്രണങ്ങൾ ഉണങ്ങാനും രക്തസ്രാവം നിയന്ത്രിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സ്വാഭാവിക രാളാണ്. ഇത് കോശങ്ങളെ നേരിട്ട് കശക്കി രക്തസ്രാവം തടയുന്ന ഒരു ശക്തമായ ഹീമോസ്റ്റാറ്റിക് ഏജന്റാണ്. ചരക സംഹിതയിൽ ഇതിനെ ദഹനവ്യവസ്ഥയെ സ്ഥിരതയിലാക്കുന്ന ഘടകമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2 മിനിറ്റ് വായന
ശർജ്ജ രാള: മുറിവുകൾ കൂട്ടാനും ചർമ്മത്തിന് തണുപ്പ് നൽകാനും ഉള്ള പഴയകാല ഔഷധം
ശർജ്ജ രാള മുറിവുകൾ ഉണക്കാനും ചർമ്മത്തിലെ വീക്കം കുറയ്ക്കാനും ഉള്ള ഒരു പ്രാചീന ഔഷധമാണ്. ഇതിന്റെ തണുത്ത സ്വഭാവം കത്തുന്ന മുറിവുകൾക്ക് വേദന കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
കങ്കോളിന്റെ ഗുണങ്ങൾ: കഫവും വാതവും മാറ്റാൻ, ഡോസും ഔഷധ ഗുണങ്ങളും
ശ്വാസകോശത്തിലെ കഫം മാറ്റാനും മൂത്രനാളിയിലെ അണുബാധയ്ക്കും കേരളീയ പരമ്പരാഗത ഔഷധമായ കങ്കോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ദഹനാഗ്നിയെ തെളിയിക്കുന്ന ഈ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനം ശരീരത്തിലെ അമിത ഈർപ്പം നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
2 മിനിറ്റ് വായന
ചങ്ങരി (Oxalis corniculata): ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും വിഷാംശം കളയാനും ഉള്ള ഗുണങ്ങൾ
വീടുകളിൽ കാണുന്ന ചങ്ങരി എന്ന ചെടി ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും വിഷാംശം പുറന്തള്ളാനും ഉത്തമമാണ്. ചരകസംഹിതയിൽ ഇതിനെ വാതകഫനാശകരമായ ഔഷധമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.
2 മിനിറ്റ് വായന
റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും
ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക