ദ

ദേവദളി

ആയുർവേദ ഔഷധം

ദേവദളി: നസ്യവും വമനവും പോലുള്ള ആയുർവേദ ചികിത്സകൾക്കുള്ള പ്രധാന ഔഷധം

2 മിനിറ്റ് വായന2026 മാർച്ച് 29

പങ്കിടുക:

വിദഗ്ധ പരിശോധിതം

AyurvedicUpchar എഡിറ്റോറിയൽ ടീം പരിശോധിച്ചത്

ദേവദളി എന്താണ്?

ദേവദളി (Luffa echinata) എന്നത് നസ്യ (മൂക്കിലൂടെ ഔഷധം നൽകൽ) എന്നും വമന (ചികിത്സാത്മക വമനം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ആയുർവേദ ചികിത്സകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ ഔഷധമാണ്. ചരകസംഹിതയിൽ ഇതിനെ ഉഷ്ണവീര്യവും തിക്ത-കടു രസമുള്ളതുമായി വിവരിക്കുന്നു. ഇത് കഫ-പിത്തദോഷങ്ങൾ സമതുലിതമാക്കുന്നു, എന്നാൽ അമിതമായ ഉപയോഗം വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

പഴയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത്, ഇതിന്റെ വള്ളികൾ വളരെ വേഗത്തിൽ വളരുന്നുവെന്നും വിത്തുകളിൽ ഒരു പ്രത്യേക മൂർച്ചയുള്ള മണമുണ്ടെന്നുമാണ്. ഈ ഗുണങ്ങൾ ശരീരത്തിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ദേവദളി ശരീരത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ നാഡികളെ (സ്രോതസ്സുകൾ) ശുദ്ധീകരിക്കാനും അടിഞ്ഞുപിടിച്ച മാലിന്യങ്ങൾ പുറന്തള്ളാനും സഹായിക്കുന്നു. ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടുവിൽ ഇതിനെ ശിരോവേരേചനം (തലയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഔഷധം) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ദേവദളിയുടെ ആയുർവേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ഏത് ഔഷധത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനം അതിന്റെ അടിസ്ഥാന ഗുണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവദളിയുടെ പ്രവർത്തനം മനസ്സിലാക്കാൻ ഇതിന്റെ രസ, ഗുണ, വീര്യ, വിപാകം എന്നിവ അറിയാം.

ഗുണങ്ങൾ (സംസ്കൃതം)	വിവരണം	ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രഭാവം
രസ (സ്വാദം)	തിക്ത, കടു	വിഷഹരം, രക്തശുദ്ധി ചെയ്യുന്നവ, പിത്തം ശമിപ്പിക്കുന്നു. ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, സ്രോതസ്സുകൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, കഫം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഗുണ (ഭൗതിക ഗുണങ്ങൾ)	ലഘു, തിക്ഷ്ണ	ലഘു (ലളിതം), തിക്ഷ്ണ (കടുത്തത്) — ഔഷധം ശരീരത്തിൽ എത്തുന്ന വേഗതയും തിരശ്ചീനമായി കടന്നുപോകുന്ന ശേഷിയും നിർണ്ണയിക്കുന്നു.
വീര്യ (ശക്തി)	ഉഷ്ണ	ഉഷ്ണ (ചൂടുള്ളത്) — ഉപാപചയം ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു, രക്തചംക്രമണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, അഗ്നി പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു.
വിപാക (ജീർണ്ണിക്കുമ്പോൾ)	കടു	കടു (തീക്ഷ്ണം) — ദഹനത്തിന് ശേഷം ശരീരത്തിൽ ചൂടും തിക്തതയും നിലനിർത്തുന്നു.

ദേവദളി ഒരു 'വാതോത്സാഹിനി' ഔഷധമാണ്, അതായത് അമിതമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ വാതദോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കും. അതിനാൽ ഇത് എപ്പോഴും ഒരു യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം.

ദേവദളി എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?

ദേവദളി സാധാരണയായി ചൂർണ്ണം (പൊടി), ക്വാഥം (കഷായം), അല്ലെങ്കിൽ ഗുളിക (മരുന്ന് ഗോളികൾ) എന്നീ രൂപങ്ങളിലാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചരകസംഹിതയിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇത് പ്രധാനമായും നസ്യചികിത്സയിലും വമനചികിത്സയിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

സാധാരണയായി 1/2 മുതൽ 1 ചെറുചമുക്കം വരെ ചൂർണ്ണം ചെറുചൂടുവെള്ളത്തിലോ പാലിലോ കലക്കി ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ ഡോസും രീതിയും രോഗിയുടെ പ്രായത്തിനും ദോഷാവസ്ഥയ്ക്കും അനുസരിച്ച് വൈദ്യർ നിശ്ചയിക്കണം. സ്വയം ചികിത്സ ഒഴിവാക്കുക.

ദേവദളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുവായ ചോദ്യങ്ങൾ

ദേവദളി എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?

ദേവദളി പ്രധാനമായും വമനചികിത്സയിലും കൃമിനാശകനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് കഫ, പിത്ത ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ദേവദളി എങ്ങനെ കഴിക്കാം?

ഇതിനെ ചൂർണ്ണമായി (1/2-1 ചെറുചമുക്കം), കഷായമായി (1 ചെറുചമുക്കം വെള്ളത്തിൽ തിളപ്പിച്ച്) അല്ലെങ്കിൽ ഗുളിക രൂപത്തിൽ (ദിവസത്തിൽ 1-2 ഗുളിക) ഉപയോഗിക്കാം. കുറഞ്ഞ അളവിൽ തുടങ്ങി വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശം പാലിക്കുക.

ദേവദളി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ഇത് ഉഷ്ണവീര്യമുള്ളതും വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതുമാണ്. ഗർഭിണികൾ, ശിശുക്കൾ, വാതരോഗികൾ എന്നിവർ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശം കൂടാതെ ഇത് ഉപയോഗിക്കരുത്.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

ദേവദളി എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?

ദേവദളി എങ്ങനെ കഴിക്കാം?

ദേവദളി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ

പർപ്പടകം: പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഔഷധം

പർപ്പടകം പൈത്തു അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ലിവർ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ ആയുർവേദ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിത പ്രകാരം വേനൽക്കാലത്തെ അഗ്നിജന്യ അസന്തുലിതാവസ്ഥകൾക്ക് ഇത് പ്രകൃതിദത്തമായ പരിഹാരമാണ്.

2 മിനിറ്റ് വായന

കറഞ്ച (കുടുമ്പം): കഫ ദോഷം, ത്വക്ക് രോഗങ്ങൾ, വണ്ണം കുറയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധം

കറഞ്ച (കുടുമ്പം) ചർമ്മ രോഗങ്ങൾ, കഫം മൂലമുള്ള വണ്ണം, രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഫലപ്രദമായ ഒരു ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയിൽ ഇതിനെ 'ചർമ്മ രോഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2 മിനിറ്റ് വായന

മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി: രക്തശുദ്ധി ചെയ്ത് ചർമ്മാരോഗ്യം നൽകുന്ന പ്രാചീന മരുന്നാണിത്

ചരക സംഹിതയിൽ പറയുന്ന പ്രകാരം, മഹാമഞ്ജിഷ്ഠാദി രക്തം വൃത്തിയാക്കാനും ചർമ്മത്തിലെ മുഖക്കുരു, പാടുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മാറ്റാനും ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ഔഷധമാണ്. ഇതിലെ ശീത വീര്യം ശരീരത്തിലെ അമിത ചൂടും പിത്തദോഷവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

2 മിനിറ്റ് വായന

കുരുമുള (നിംഫിയ): പിത്തദോഷം കുറയ്ക്കാൻ പ്രകൃതിദത്ത പരിഹാരം | ആയുർവേദ നിർദ്ദേശങ്ങൾ

കുരുമുള (നിംഫിയ) പിത്തദോഷം ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതിദത്ത ഔഷധമാണ്. ചർമ്മത്തിലെ ചുളുപ്പും പൊള്ളലും 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ കുറയ്ക്കാൻ ഇതിന് കഴിയുമെന്ന് ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടു പറയുന്നു.

1 മിനിറ്റ് വായന

തേജപ്പത്ത് (തമലപ്പത്ത്): കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ആയുർവേദ ദഹന ടോണിക്

തേജപ്പത്ത് വെറുമൊരു സുഗന്ധദ്രവ്യമല്ല, ഇത് കഫ-വാത അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തമായ ഔഷധമാണ്. ചരക സംഹിതയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇത് ദഹനാഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

2 മിനിറ്റ് വായന

ത്വക് (ദാലചീനി): ശീതളതയും വീക്കവും കുറയ്ക്കാനും മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും പ്രകൃതിദത്ത മാർഗ്ഗം

ത്വക് അഥവാ ദാലചീനി ശരീരത്തിലെ അഗ്നി താപം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫം, വാതം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ദിവസവും ചെറിയ അളവിൽ കഴിക്കുന്നത് മെറ്റബോളിസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

2 മിനിറ്റ് വായന

റഫറൻസുകളും ഉറവിടങ്ങളും

ഈ ലേഖനം ചരക സംഹിത, സുശ്രുത സംഹിത, അഷ്ടാംഗ ഹൃദയം എന്നിവ പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. നിർദ്ദിഷ്ട ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യരായ ആയുർവേദ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.

• Charaka Samhita (चरक संहिता)
• Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
• Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)

ഈ വെബ്‌സൈറ്റ് പൊതുവായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം നൽകുന്നു. ഇവിടെ നൽകിയ വിവരങ്ങൾ വൈദ്യോപദേശത്തിന് പകരമല്ല. ഏതെങ്കിലും ചികിത്സ പരീക്ഷിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.

ഈ ലേഖനത്തിൽ തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയോ? ഞങ്ങളെ അറിയിക്കുക