പ്രസവശേഷമുള്ള ക്ഷീണത്തിനും വാതരോഗത്തിനും അമൃത്: ദശമൂലരിഷ്ടം

ദശമൂലരിഷ്ടം എന്നാൽ എന്താണ്? ഇത് എങ്ങനെയാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്?

പ്രസവശേഷം സ്ത്രീകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ക്ഷീണവും ശരീരത്തിലെ വാതദോഷങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കാൻ പണ്ടുമുതലേ ആയുർവ്വേദം ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന ഔഷധമാണ് ദശമൂലരിഷ്ടം. പത്തിനം മൂലികകളുടെ (ദശമൂലം) കഷായം തേനിലോ ശർക്കരയിലോ ചേർത്ത്, പ്ലാവ്, ആത്തി, പേരാൽ തുടങ്ങിയ മരങ്ങളുടെ തോലുകൾ ചേർത്ത് സ്വാഭാവികമായി പുളിപ്പിച്ചുണ്ടാക്കുന്നതാണ് ഇത്. സാധാരണ കഷായങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, ഇതിൽ നടക്കുന്ന പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയ (Fermentation) മൂലികകളിലെ ഔഷധഗുണങ്ങളെ ശരീരം എളുപ്പത്തിൽ വലിച്ചെടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ ലഘുവായ മദ്യാംശം രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് ഔഷധഗുണങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനും ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു വാഹകമായി (Anupana) പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഭാവപ്രകാശ് നിഘണ്ടു ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇതിനെ വെറുമൊരു മരുന്നായിട്ടല്ല, മറിച്ച് നാഡീവ്യവസ്ഥയെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു 'അമൃത്' ആയിട്ടാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയ മൂലികകളുടെ ഭാരം കുറയ്ക്കുകയും, അവയിലെ ഔഷധാംശങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ വേഗത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രസവശേഷം വീട്ടമ്മമാർക്ക് നൽകുന്ന പ്രധാന ഔഷധങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ഇതിന് കടുത്ത തവിട്ട് നിറവും, മണ്ണിന്റെയും പഴത്തിന്റെയും സ്പർശമുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ഗന്ധവുമുണ്ട്.

"ദശമൂലരിഷ്ടത്തിലെ പുളിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയ ഔഷധഗുണങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനപ്പുറം, പുതിയ ജൈവരാസ സംയുക്തങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും, അത് ഔഷധത്തെ ശരീരത്തിലെ ധാതുക്കളിലേക്ക് (Dhatu) വേഗത്തിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു."

ശരീരത്തിലെ ദോഷങ്ങളെ ദശമൂലരിഷ്ടം എങ്ങനെയാണ് സന്തുലിതമാക്കുന്നത്?

പ്രധാനമായും വാതദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് ദശമൂലരിഷ്ടം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ശരീരത്തിലെ വരൾച്ച, വിഷാദം, സന്ധിവേദന, പ്രസവശേഷമുള്ള ക്ഷീണം എന്നിവയ്ക്ക് ഇത് മികച്ച ഔഷധമാണ്. എന്നാൽ പിത്തദോഷം കൂടുതലുള്ളവർ ഇത് ശ്രദ്ധയോടെ മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം. ഇതിലെ ചൂടുള്ള ഗുണവും (Ushna Virya) രുചികളും നാഡീവ്യവസ്ഥയെ ശാന്തമാക്കുമ്പോൾ തന്നെ പേശികൾക്കും അസ്ഥികൾക്കും ആവശ്യമായ പോഷണം നൽകുന്നു.

മിക്കവർക്കും ഇത് ഗുണം ചെയ്യുമെങ്കിലും, അമിതമായ ചൂട്, അസിഡിറ്റി, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ എന്നിവയുള്ളവർ അളവ് കൃത്യമായി പാലിക്കണം. വീട്ടിൽ മുതിർന്നവർ പറയാറുണ്ട്, ശരീരത്തിന് ചൂട് കൂടുന്നു എന്ന് തോന്നിയാൽ പാലിൽ ചേർത്ത് കഴിക്കാം എന്നാണ്. എന്നാൽ ദഹനം കൃത്യമല്ലാത്തവർ ഒരിക്കലും വയറുവെറുതെ ഇത് കഴിക്കരുത്.

ദശമൂലരിഷ്ടത്തിന്റെ ആയുർവ്വേദ ഗുണവിശേഷങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?

ദശമൂലരിഷ്ടത്തിന്റെ ഔഷധഗുണം നിർണ്ണയിക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ചില സവിശേഷതകൾ താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് ആയുർവ്വേദ വൈദ്യന്മാർ ഔഷധം കുറിച്ചുനൽകുമ്പോൾ പരിഗണിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്.

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ദശമൂലരിഷ്ടം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?

സാധാരണയായി ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം, തുല്യ അളവിൽ ചെറുചൂടുവെള്ളം ചേർത്ത് അര ഔൺസ് (ഏകദേശം 15-20 മില്ലി) വീതം ദിവസവും രണ്ടുനേരം കഴിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. പ്രസവശേഷം ഗർഭപാത്രം പഴയപടിയാകാനും, ക്ഷീണം മാറാനും, പാലുൽപാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും 4 മുതൽ 6 ആഴ്ച വരെ ഇത് തുടർച്ചയായി കഴിക്കാറുണ്ട്.

പ്രസവശേഷം മാത്രമല്ല, വിട്ടുമാറാത്ത അരവേദന, സയറ്റിക്ക, സന്ധിവീക്കം എന്നിവയുള്ളവരും ചെറുചൂടുവെള്ളത്തിൽ കുറഞ്ഞ അളവിൽ മഞ്ഞൾപ്പൊടി ചേർത്ത് ഇത് കഴിക്കാറുണ്ട്. ഇതിൽ പ്രധാനം നിത്യതയാണ്. ഒറ്റയടിക്ക് ഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ, ദിവസവും കഴിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ നാഡീകോശങ്ങളെ (മജ്ജാധാതു) പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും വാതദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കാനും സാധിക്കൂ.

ആർക്കൊക്കെയാണ് ദശമൂലരിഷ്ടം ഒഴിവാക്കേണ്ടത്?

സാധാരണയായി സുരക്ഷിതമാണെങ്കിലും, കരൾ രോഗങ്ങളുള്ളവർ, അൾസർ ബാധിതർ, അമിത അസിഡിറ്റി ഉള്ളവർ എന്നിവർ വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ഇത് ഉപയോഗിക്കുക. ഗർഭിണികൾ പ്രസവശേഷമല്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ ഇത് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് നല്ലത്, കാരണം ഇതിലെ ചൂടുള്ള ഗുണം ഭ്രൂണത്തെ ബാധിച്ചേക്കാം.

പൊതുവായ ചോദ്യങ്ങൾ

പാലൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്ക് ദശമൂലരിഷ്ടം കഴിക്കാം?

അതെ, പാലൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്ക് ഇത് വളരെ ഗുണം ചെയ്യും. ഇത് അമ്മയുടെ ക്ഷീണം മാറ്റാനും പാലുൽപാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പുളിപ്പിക്കലിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന ലഘുവായ മദ്യാംശം വളരെ നിസ്സാരമാണെങ്കിലും, കുഞ്ഞിന് പാൽ കൊടുത്ത ശേഷം ഔഷധം കഴിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ സുരക്ഷിതം.

ദശമൂലരിഷ്ടം കഴിച്ചാൽ എപ്പോഴാണ് ഫലം കാണുന്നത്?

തുടർച്ചയായി രണ്ടാഴ്ച കഴിയുമ്പോഴേക്ക് തന്നെ ക്ഷീണം കുറയുകയും സന്ധിവേദന മാറുകയും ചെയ്യുന്നത് പലരും ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രസവശേഷമുള്ള പൂർണ്ണമായ ക്ഷീണമോചനത്തിന് 4 മുതൽ 6 ആഴ്ച വരെ എടുത്തേക്കാം. ശരീരകോശങ്ങളെ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനാൽ ക്ഷമയും നിത്യതയും ആവശ്യമാണ്.

ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദമുള്ളവർക്ക് ഇത് കഴിക്കാം?

ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദമുള്ളവർ വൈദ്യരുടെ നിർദ്ദേശമില്ലാതെ ഇത് കഴിക്കരുത്. ഇതിലെ ചൂടുള്ള ഗുണവും മദ്യാംശവും ചിലരിൽ രക്തസമ്മർദ്ദം ഉയർത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അത്തരക്കാർക്ക് വൈദ്യന്മാർ മദ്യരഹിതമായ ദശമൂലകഷായം പോലുള്ളവ നിർദ്ദേശിച്ചേക്കാം.

ദിവസത്തിൽ ഏത് സമയത്താണ് ദശമൂലരിഷ്ടം കഴിക്കേണ്ടത്?

ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷവും രാത്രി ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷവുമാണ് ഇത് കഴിക്കേണ്ടത്. വയറുവെറുതെ കഴിച്ചാൽ അസിഡിറ്റി ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ചെറുചൂടുവെള്ളം ചേർത്ത് കഴിക്കുന്നത് രുചി കുറയ്ക്കാനും ദഹനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കും.

നിരാകരണം: ഈ ലേഖനം വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി മാത്രമുള്ളതാണ്, ഇത് വൈദ്യോപദേശമായി കണക്കാക്കരുത്. ഏതെങ്കിലും ഔഷധസസ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഗർഭിണികളും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരും മറ്റ് മരുന്നുകൾ കഴിക്കുന്നവരും, യോഗ്യതയുള്ള ആയുർവ്വേദ വൈദ്യരുടെയോ ആരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെയോ നിർദ്ദേശം തേടുക.