അഞ്ജത്രയം: വിഷഹരവും ശരീരത്തിന് തണുപ്പ് നൽകുന്നതുമായ ആയുർവേദ മൂന്ന്

അഞ്ജത്രയം എന്താണ്? എന്തിനാണ് ഇത് പ്രത്യേകം?

അഞ്ജത്രയം (Anjatraya) എന്നത് വിഷബാധയെ നശിപ്പിക്കാനും ശരീരത്തിന് തണുപ്പ് നൽകാനും ആയുർവേദത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന ഔഷധ സസ്യങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ്. ഇതിൽ ശിരീഷ വൃക്ഷം (Sirisha tree) ആണ് പ്രധാനം. ഇതൊരു ലളിതമായ മരുന്ന് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പൂർവ്വികർ തീർത്തുവെച്ച ഒരു പ്രകൃതിദത്ത വിഷഹര ഉപാധിയാണ്.

ചരക സംഹിത, ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടു എന്നീ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വിഷഹര ദ്രവ്യങ്ങളായി ഇതിനെ വ്യക്തമായി പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഞ്ജത്രയം ശരീരത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന വിഷത്തെ പുറന്തള്ളുകയും രക്തത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുർവേദ സത്യം ഇതാണ്: "അഞ്ജത്രയം ശരീരത്തിലെ അമിത താപവും വിഷാക്തതയും ഉടൻ തന്നെ ആഗിരണം ചെയ്ത് ശീതളമാക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതിദത്ത മരുന്ന് ആണ്." ഈ മൂന്ന് സസ്യങ്ങളും കടുപ്പമുള്ള മധുരമുള്ളതും (Tikta) ചുണങ്ങുണ്ടാക്കുന്നതുമായ (Kashaya) രുചിയുള്ളവയാണ്. ഇവയുടെ ഇലകൾ ചവച്ചരക്കുമ്പോഴോ കഷായം കുടിക്കുമ്പോഴോ വായയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കയ്പുരസം, വിഷം പുറന്തള്ളുകയും രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയുടെ അടയാളമാണ്.

അഞ്ജത്രയത്തിന്റെ ആയുർവേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

അഞ്ജത്രയത്തിന്റെ ഔഷധ ഗുണങ്ങൾ ഇതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി നിർണ്ണയിക്കുന്നു. ഇതിന് തിക്ത (കയ്പ്) കഷായ (ചുണങ്ങു) രസങ്ങളും, ലഘു (ഇളം), രൂക്ഷ (വരണ്ട) ഗുണങ്ങളും, ശീത വീര്യം (തണുപ്പ്) ഉള്ളവയുമാണ്. ഈ ഗുണങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ് ഇതിനെ വിഷഹരവും രക്തശോധനാ ഗുണമുള്ളതുമായി മാറ്റുന്നത്.

ആയുർവേദം പ്രകാരം, തിക്ത രുചി വിഷത്തെ നശിപ്പിക്കുകയും, കഷായ രുചി പൊട്ടലുകൾ ഉണങ്ങാൻ സഹായിക്കുകയും രക്തസ്രാവം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശീത വീര്യം വിഷബാധയുടെ സമയത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന അമിത താപത്തെ തണുപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിലെ അസ്വസ്ഥതകൾ ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

അഞ്ജത്രയത്തിന്റെ ഔഷധ ഗുണങ്ങൾ (ദ്രവ്യഗുണങ്ങൾ)

അഞ്ജത്രയം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?

അഞ്ജത്രയം പൊടി (ചൂർണ്ണം), കഷായം, അല്ലെങ്കിൽ ഗുളിക (മരുന്ന്) ആയിട്ടാണ് സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 1/2 മുതൽ 1 ടീസ്പൂൺ വരെ പൊടി ചെറുചൂടുവെള്ളത്തോടോ പാലോടോ കൂടി എടുക്കാം. കഷായം തയ്യാറാക്കാൻ 1 ടീസ്പൂൺ പൊടി ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുറുകി വരുന്നത് വരെ തിളപ്പിക്കുക. ഗുളിക രൂപത്തിൽ 1-2 ഗുളിക ദിവസവും ചികിത്സാ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കഴിക്കാം. എപ്പോഴും കുറഞ്ഞ അളവിൽ തുടങ്ങുകയും ഒരു ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ ഉപദേശം തേടുകയും വേണം.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ (FAQ)

അഞ്ജത്രയം എന്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?

അഞ്ജത്രയം പ്രധാനമായും വിഷഹരമായി (Vishaghna) ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിലെ കഫ, പിത്ത ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും വിഷബാധയെ നേരിടാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അഞ്ജത്രയം എങ്ങനെ കഴിക്കാം?

ഇതിനെ പൊടി, കഷായം, അല്ലെങ്കിൽ ഗുളിക എന്നീ രൂപങ്ങളിൽ എടുക്കാം. സാധാരണയായി 1/2 മുതൽ 1 ടീസ്പൂൺ പൊടി ചെറുചൂടുവെള്ളത്തോടോ പാലോടോ കൂടി കഴിക്കാറുണ്ട്.

അഞ്ജത്രയം എന്തുകൊണ്ട് ശീതവീര്യമാണ്?

അഞ്ജത്രയത്തിന് ശീത വീര്യം (തണുപ്പ്) ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത് ശരീരത്തിലെ അമിത താപത്തെ ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത്. ഇത് വിഷബാധയോടെ ഉണ്ടാകുന്ന ചൂട് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.