അഭയരിഷ്ടം: മലബന്ധത്തിനും മൂലശ്‌രോഗത്തിനുമുള്ള പുരാതന ആയുർവ്വേദ പരിഹാരം

അഭയരിഷ്ടം എന്താണ്, ഇത് എങ്ങനെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?

ആയുർവ്വേദത്തിൽ ദീർഘകാല മലബന്ധം, മൂലശ്‌രോഗം (Piles), വയറുവേദന എന്നിവ ചികിത്സിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ലഘുവായ മദ്യം കലർന്ന ഔഷധദ്രാവകമാണ് അഭയരിഷ്ടം. കടുക്ക (Haritaki) പ്രധാന ചേരുവയായിട്ടാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. ദഹനാഗ്നിയെ മൃദുവായി ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും കുടലുകളെ ലിപ്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വിരേചന മരുന്ന് കഴിച്ചാൽ മാത്രം മലം പോകുന്ന അവസ്ഥയുള്ളവർക്ക് (Vata-type constipation) ഇത് ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. കൃത്രിമ വിരേചന മരുന്നുകൾ ശീലമാക്കിയാൽ ശരീരം അവയെ ആശ്രയിച്ചു പോകും. എന്നാൽ അഭയരിഷ്ടം കാലക്രമേണ കുടലുകളുടെ സ്വാഭാവിക പ്രവർത്തനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

കടുക്ക കാഥം പഞ്ചസാരയിലോ ശർക്കരയിലോ ചേർത്ത് മണ്‍പാത്രങ്ങളിൽ അടച്ചു വെച്ച് പുളിപ്പിച്ചാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഈ സ്വയം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മദ്യം (Alcohol) ഒരു വാഹകനായി (Carrier) പ്രവർത്തിച്ച് ഔഷധഗുണങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ ആഴത്തിൽ എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ചരകസംഹിത പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇതിനെ 'യോഗവാഹി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നാട്ടുവൈദ്യന്മാർ പറയുന്നത്, ഈ ദ്രാവകത്തിന് പുളിച്ച കായ്കളുടെയും ഉണങ്ങിയ കടുക്കയുടെയും മണമാണെന്നാണ്. സാധാരണയായി ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം തുല്യ അളവിൽ ചൂടുവെള്ളം ചേർത്താണ് ഇത് കഴിക്കുന്നത്. നാവിൽ ഒരു ചൂടും, പിന്നീട് ഒരു എരിപ്പും ഇനിപ്പും കലർന്ന രുചി അനുഭവപ്പെടും. മൂലശ്‌രോഗത്തിലെ രക്തസ്രാവം നിർത്താനും കടുത്ത മലം മൃദുവാക്കാനും ഈ രുചിഭേദം പ്രധാനമാണ്.

അഭയരിഷ്ടത്തിന്റെ ആയുർവ്വേദ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?

അഭയരിഷ്ടത്തിന്റെ ചികിത്സാ ഗുണങ്ങൾ അതിന്റെ പ്രത്യേക ആയുർവ്വേദ ഗുണങ്ങളാൽ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന് ചെറുചൂടും (Ushna), ലഘുത്വവും (Laghu), കാരമായ ഗുണവുമുണ്ട് (Tikshna). ഇത് പ്രധാനമായും വാതദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കുകയും, മിതമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ പിത്തദോഷത്തെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിള്ളലുകൾ ഉണക്കാൻ സഹായിക്കുമ്പോൾ തന്നെ വയറുവീർക്കൽ തടയാനും ഇതിനാകുന്നു.

അഭയരിഷ്ടത്തിലെ ഓരോ ചേരുവയ്ക്കും ഉദ്ദേശ്യമുണ്ട്. കഷായ രസം (Astringent) അമിതമായ ഈർപ്പത്തെ വറ്റിക്കുകയും മൂലശ്‌രോഗത്തിലെ രക്തസ്രാവം നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മധുര രസം (Sweet) കുടലുകളുടെ ആന്തരിക ഭിത്തികളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഉഷ്ണ വീര്യം ദഹനാഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കുകയും ലഘു ഗുണം ഭാരം തോന്നാതെ നോക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭാവപ്രകാശ നിഘണ്ടുവിൽ പറയുന്നത്, ഇത് 'വാതശമക' ആണെന്നും, അളവ് ക്രമീകരിച്ചാൽ 'ഗ്രാഹി' (വയറിളക്കം നിർത്തുന്ന) ഗുണവും ഉണ്ടെന്നുമാണ്.

"അഭയരിഷ്ടം ഒരു സ്വയം പുളിച്ച ആയുർവ്വേദ ഔഷധമാണ്. പുളിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന മദ്യം കടുക്കയുടെ ഔഷധഗുണങ്ങളെ കുടലുകളുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ച് ദീർഘകാല മലബന്ധവും മൂലശ്‌രോഗവും മാറ്റുന്നു."

ഏത് ദോഷത്തെയാണ് അഭയരിഷ്ടം സന്തുലിതമാക്കുന്നത്? ഏതിനെ വഷളാക്കും?

ശരീരത്തിലെ ഉണങ്ങിയ നാളികകളെ ലിപ്തമാക്കുകയും വിസർജ്ജനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അപാന വായുവിന്റെ ഒഴുക്ക് ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്താണ് അഭയരിഷ്ടം പ്രധാനമായും വാതദോഷത്തെ സന്തുലിതമാക്കുന്നത്. ഉണങ്ങിയ മലം, വയറുവീർക്കൽ, ദഹനപ്രശ്നങ്ങൾ മൂലമുള്ള ആശങ്ക എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് ഉത്തമമാണ്. എന്നാൽ, ഇതിന്റെ ചൂട് കാരണം അമിതമായി കഴിച്ചാൽ പിത്തദോഷം വർദ്ധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

പിത്തപ്രകൃതിക്കാർ ഇത് കഴിക്കുമ്പോൾ നെഞ്ചെരിച്ചിൽ, ചർമ്മത്തിലെ ചൊറിച്ചിൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെട്ടേക്കാം. അത്തരക്കാർ ചൂടുവെള്ളത്തിനു പകരം തണുത്ത പാലിലോ നെയ്യിലോ ചേർത്ത് കഴിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. വാതപ്രകൃതിക്കാർക്ക് ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കഴിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും.

അഭയരിഷ്ടം നിങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമാണോ എന്ന് എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം?

ക്രമരഹിതമായ മലവിസർജ്ജനം, ഉണങ്ങിയ മലം, മലം പോയതുപോലെ തോന്നാതിരിക്കുക, മൂലശ്‌രോഗം മൂലമുള്ള രക്തസ്രാവം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നവർക്ക് ഇത് ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ, മലവിസർജ്ജനത്തോടൊപ്പം എരിച്ചിൽ, വായ്ക്ക് പുളിരസം, പനി എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇത് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. അത്തര സന്ദർഭങ്ങളിൽ ത്രിഫല ഗുഗ്ഗുളു പോലുള്ള തണുപ്പുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകുന്നതാണ് ഉചിതം.

അഭയരിഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

മലബന്ധത്തിന് എത്ര അഭയരിഷ്ടം കഴിക്കണം?

സാധാരണയായി മുതിർന്നവർ 15-30 മില്ലി അഭയരിഷ്ടം തുല്യ അളവിൽ ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കലക്കി ദിവസവും രണ്ട് പ്രാവശ്യം ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം കഴിക്കാം. രോഗത്തിന്റെ തീവ്രത അനുസരിച്ച് അളവ് മാറ്റാം.

ഗർഭിണികൾക്ക് അഭയരിഷ്ടം കഴിക്കാമോ?

ഗർഭിണികൾ യോഗ്യതയുള്ള ആയുർവ്വേദ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രമേ ഇത് കഴിക്കാവൂ. ഇതിലെ ചൂടും മദ്യാംശവും ഗർഭപാത്രത്തിലെ ചുരുങ്ങലുകൾക്ക് കാരണമായേക്കാം.

ഇത് മറ്റ് വിരേചന മരുന്നുകളെപ്പോലെ ശീലമാക്കുമോ?

ഇല്ല, അഭയരിഷ്ടം ദഹനാഗ്നിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഇത് ശീലമാക്കില്ല. കാലക്രമേണ ശരീരം സ്വാഭാവികമായി മലവിസർജ്ജനം നടത്താൻ പഠിക്കുന്നു.

മൂലശ്‌രോഗത്തിന് ഏത് സമയത്താണ് ഇത് കഴിക്കേണ്ടത്?

രാത്രി ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കലക്കി കഴിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്. ഇത് രാത്രി മുഴുവൻ പ്രവർത്തിച്ച് രാവിലെ മലം മൃദുവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.