विदार्यद्य अस्व: वजन वाढवणे, हृदयाची काळजी आणि वात कमी करण्याचे फायदे

विदार्यद्य अस्व म्हणजे काय आणि ते कसे वापरतात?

विदार्यद्य अस्व हे एक पारंपारिक आयुर्वेदिक किण्वित (fermented) टॉनिक आहे, जे मुख्यत्वे 'विदारी कंद' (Pueraria tuberosa) या वनस्पतीच्या मुळापासून तयार केले जाते. हे औषध शरीराच्या ऊतींना (Dhatus) पोषण देण्यासाठी, हृदयाला बळकटी देण्यासाठी आणि गंभीर कमजोरी किंवा क्षीणतेच्या स्थितीत प्राणशक्ती परत आणण्यासाठी वापरले जाते. कृत्रिम पूरकांपेक्षा वेगळे असलेले हे द्रव स्वरूप नैसर्गिक किण्वनावर अवलंबून असते; येथे जडीबुटींच्या काढ्याला गुळासोबत मिसळून किण्वित केले जाते, ज्यामुळे नैसर्गिकरित्या अल्कोहोल तयार होतो. हा अल्कोहोल औषधीय गुणधर्मांना शरीराच्या खोलवर पोहोचवण्यासाठी एक वाहक (carrier) म्हणून काम करतो.

दैनंदिन वापरात, जुन्या पिढीतील लोक भोजनानंतर १५ ते ३० मिली लिटर विदार्यद्य अस्व घेताना त्यात समान प्रमाणात उकळलेले पाणी मिसळून देण्याचा सल्ला देतात. याचा चव गोड आणि कडू यांचे अनोखे मिश्रण असतो, जो या औषधाच्या द्वि-रस (दोन प्रकारचे चव) स्वरूपाचे दर्शक आहे. आधुनिक वैद्यकशास्त्र वजन कमी होणे आणि हृदयाचे विकार हे वेगवेगळे समजते, परंतु विदार्यद्य अस्व शरीरातील धातूंना पोषण देऊन आणि नर्व्हस सिस्टमला शांत करून या दोन्ही समस्यांचे एकत्रित निराकरण करते.

विदार्यद्य अस्वचे फायदे काय आहेत?

चरक संहिता आणि भावप्रकाश निघणु यांसारख्या शास्त्रीय ग्रंथांमध्ये विदार्यद्य अस्वला केवळ एक औषध न मानता, शारीरिक क्षीणतेने त्रस्त लोकांसाठी एक 'कायाकल्प' (रसायन) म्हणून उल्लेखले आहे. हे औषध विशेषतः वात दोषामुळे होणाऱ्या कृशत्वाला आणि हृदयाच्या कमकुवतपणाला नियंत्रित करण्यासाठी प्रभावी आहे.

"विदारी कंदची जड आणि थंड स्वरूपाची शक्ती, किण्वन प्रक्रियेमुळे हलकी आणि भेदन करणारी बनते, ज्यामुळे पचनाची अग्नि वाढवता-वाढवताही हृदय आणि स्नायूंना पुनर्जन्म मिळतो." - चरक संहिता संदर्भ

विदार्यद्य अस्वचे आयुर्वेदिक गुणधर्म (Properties)

या औषधाचे मुख्य गुणधर्म खालीलप्रमाणे आहेत, जे वैद्यकीय सल्ल्यासाठी महत्त्वाचे मानले जातात:

विदार्यद्य अस्व कोण वापरू शकतो?

हे टॉनिक मुख्यत्वे ज्यांची शारीरिक क्षमता कमी झाली आहे, ज्यांचे वजन अचानक कमी झाले आहे, किंवा ज्यांना हृदयाची धडधड आणि थकवा जाणवतो, अशा लोकांसाठी उपयुक्त ठरते. विशेषतः वात प्रकृतीच्या लोकांमध्ये होणारी कृशता दूर करण्यासाठी हे एक उत्तम उपाय आहे.

"विदार्यद्य अस्व हे केवळ वजन वाढवत नाही, तर शरीरातील ऊतींच्या पुनर्निर्माणासाठी आणि हृदयाच्या नैसर्गिक लयला परत आणण्यासाठी एक संपूर्ण उपचार आहे."

विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

विदार्यद्य अस्वचे परिणाम दिसण्यासाठी किती वेळ लागतो?

अधिकृत वापरकर्त्यांच्या अनुभवांनुसार, सतत सेवन केल्यास २ ते ४ आठवड्यांमध्ये ऊर्जा पातळी आणि पचनात सुधारणा दिसून येते. मात्र, खरोखा शारीरिक बदल आणि वजन वाढण्यासाठी ३ ते ६ महिन्यांचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करणे आवश्यक असते.

लहान मुले विदार्यद्य अस्व घेऊ शकतात का?

होय, वाढीच्या अडथळ्यामुळे किंवा कमजोरीमुळे लहान मुलांना हे औषध दिले जाऊ शकते. परंतु, मुलांच्या वयानुसार खुराक कमी केली पाहिजे आणि हे केवळ आयुर्वेदिक वैद्यांच्या सल्ल्यानेच करावे.

विदार्यद्य अस्व सेवन करताना काय टाळावे?

हे औषध घेताना अतिशय थंड पेये, अतिरिक्त तेलकट जेवण आणि रात्री उशिरा जेवणे टाळावेत. तसेच, इतर कोणत्याही औषधासोबत ते घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना नक्की विचारा.