AyurvedicUpchar

नवयश लोह

आयुर्वेदिक वनस्पती

नवयश लोह: रक्ताची कमतरता, त्वचेचे विकार आणि बवासीर यांसाठी आयुर्वेदिक उपाय

1 मिनिटे वाचन

तज्ञ पुनरावलोकित

AyurvedicUpchar संपादकीय टीमद्वारे पुनरावलोकित

नवयश लोह म्हणजे काय आणि ते कसे काम करते?

नवयश लोह ही एक प्राचीन आयुर्वेदिक औषध आहे, ज्यामध्ये नऊ विशिष्ट औषधी वनस्पती आणि लोह भस्म (बॅरेट) यांचे मिश्रण असते. हे मुख्यत्वे रक्ताची कमतरता (अनीमिया), त्वचेचे विकार आणि बवासीर (हемोरोइड्स) यांच्या उपचारासाठी वापरले जाते. जेव्हा तुम्ही नवयश लोह चखता, तेव्हा त्याचा कडू आणि तिखट चव लगेच पाचन agni (अग्नी) जागृत करतो. हे केवळ एक साधे पूरक आहार नाही; चरक संहितेत रक्त शुद्धीकरणासाठी आणि शरीराला बळकटी देण्यासाठी या औषधाला विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. यातील लोह शरीरात लवकर शोषले जाते, तर नऊ वनस्पती एकत्रितपणे शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर फेकून देतात. आयुर्वेदिक वैद्यांचे म्हणणे असे आहे की, "नवयश लोह हे असे औषध आहे जे रक्तातील हिमोग्लोबिन वाढवते आणि त्वचेखाली साचलेले विष बाहेर काढते." हीच वैशिष्ट्ये याला इतर लोह पूरकांपेक्षा वेगळे करतात, कारण हे केवळ कमजोरी दूर करत नाही, तर त्वचेचा रंग आणि चमक सुधारते.

नवयश लोह हे रक्तवर्धक आणि कुष्ठघ्न (त्वचा रोगनाशक) म्हणून ओळखले जाते, जे पित्त आणि कफ दोषांवर प्रभावी आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

नवयश लोह काय काम करते?

नवयश लोह मुख्यत्वे रक्ताची कमतरता दूर करण्यासाठी, त्वचेचे विकार कमी करण्यासाठी आणि बवासीरच्या उपचारासाठी वापरले जाते. हे शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर काढते आणि हिमोग्लोबिन वाढवते.

नवयश लोह कसे घ्यावे?

हे औषध चूर्ण (अर्धा ते एक चमचा गुणगुन्या पाण्याशी किंवा दूधासोबत), काढा किंवा गोलीच्या स्वरूपात घेता येते. सुरुवातीला कमी डोसपासून सुरुवात करावी आणि वैद्यांच्या सल्ल्यानुसार वापरावे.

नवयश लोहचे फायदे काय आहेत?

याचे मुख्य फायदे म्हणजे रक्ताची कमतरता दूर होणे, त्वचेचा रंग सुधारणे आणि बवासीरची त्रास कमी होणे. हे पित्त आणि कफ दोषांवर प्रभावी आहे.

नवयश लोह कोणी घेऊ शकतो?

रक्ताची कमतरता असलेले, त्वचेचे विकार असलेले आणि बवासीरने त्रस्त असलेले लोक हे औषध घेऊ शकतात. मात्र, गर्भवती महिला आणि लहान मुलांनी वैद्यांच्या सल्ल्याशिवाय हे घेऊ नये.

संबंधित लेख

ट्वक (दालचीनी): सर्दी, सूजन आणि मेटाबॉलिझम वाढवण्यासाठी आयुर्वेदिक उपाय

ट्वक (दालचीनी) ही आयुर्वेदातील एक प्रभावी मसाला आहे, जी सर्दी, सूजन आणि कफ कमी करते. चरक संहितेनुसार, ही कफ आणि वात दोष शांत करते, परंतु पित्त प्रकृतीच्या लोकांनी याचे सेवन मर्यादित ठेवणे आवश्यक आहे.

2 मिनिटे वाचन

चोपचीनी (Grewia asiatica): जोड्यांच्या वेदना आणि त्वचेसाठी आयुर्वेदिक उपाय

चोपचीनी ही आयुर्वेदातील एक दुर्मिळ वनस्पती आहे, जी जोड्यांच्या वेदना आणि त्वचेच्या समस्यांवर दुहेरी उपाय करते. चरक संहितेनुसार, तिचे उष्ण वीर्य आणि रूक्ष गुण कफ आणि वात दोषांवर प्रभावी ठरतात.

2 मिनिटे वाचन

महामंजिष्ठादि चूर्ण: रक्तशुद्धी आणि त्वचेसाठी आयुर्वेदाचे प्राचीन उपाय

महामंजिष्ठादि हे रक्तशुद्धीसाठी आणि पित्त शांत करण्यासाठी वापरले जाणारे १२ जड्या-बुड्यांचे प्राचीन आयुर्वेदिक योग आहे. चरक संहितेमध्ये नमूद केलेले हे औषध मंजिष्ठाच्या मदतीने त्वचेवरील डाग, मुहांस आणि एक्झिमा यांसारख्या समस्यांवर प्रभावी ठरते.

3 मिनिटे वाचन

कुमुद (जलकमळ): पित्त दोष कमी करण्यासाठी आयुर्वेदिक उपाय आणि फायदे

कुमुद (जलकमळ) हे पित्त दोष कमी करण्यासाठी एक प्रभावी आयुर्वेदिक वनस्पती आहे. भावप्रकाश निघंटूनुसार, याचा वापर केवळ ४८ तासांत त्वचेची जळजळ आणि शरीरातील अतिताप कमी करण्यासाठी केला जातो.

2 मिनिटे वाचन

कऱंज (Karanja): कफ दोष, त्वचारोग आणि वजन कमी करण्यासाठी घरगुती उपाय

कऱंज (Karanja) हे कफ दोष, त्वचारोग आणि वजन कमी करण्यासाठी एक प्राचीन आयुर्वेदिक औषध आहे. चरक संहितेत याला 'चरकला' म्हणून ओळखले गेले असून, याच्या कडूपणात रक्त शुद्ध करण्याची आणि ऊतींमधील विष काढून टाकण्याची शक्ती आहे.

2 मिनिटे वाचन

तेजपत्ता (तमालपत्र): कफ आणि वात कमी करण्यासाठी आणि पचन सुधारण्यासाठी आयुर्वेदिक उपाय

तेजपत्ता (तमालपत्र) हे केवळ मसाला नसून कफ आणि वात दोष कमी करण्यासाठी एक शक्तिशाली आयुर्वेदिक औषध आहे. अष्टांग हृदयानुसार, कोमल दूधासोबत याचे सेवन केल्यास शरीरातील विषारी घटक सहज बाहेर पडतात.

2 मिनिटे वाचन

संदर्भ आणि स्रोत

हा लेख चरक संहिता, सुश्रुत संहिता आणि अष्टांग हृदय यांसारख्या शास्त्रीय आयुर्वेदिक ग्रंथांच्या तत्त्वांवर आधारित आहे. विशिष्ट आरोग्य समस्यांसाठी पात्र आयुर्वेदिक वैद्यांचा सल्ला घ्या.

  • • Charaka Samhita (चरक संहिता)
  • • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
  • • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ही वेबसाइट केवळ सामान्य माहिती प्रदान करते. येथे दिलेली माहिती कोणत्याही प्रकारे वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. कोणताही उपचार करण्यापूर्वी कृपया तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

या लेखात काही चूक आढळली? आम्हाला कळवा

नवयश लोह: अनीमिया आणि बवासीरसाठी आयुर्वेदिक उपाय | AyurvedicUpchar